Sözlük

Kur'ân-ı Kerîm Sözlüğü

Kur'ân-ı Kerîm'in 4619 kelimesi (lemma); Esmâ-ül Hüsnâ, peygamber, melek, mekân isimleri, İslâmî terimler ve genel lemmaları. Hepsi quran.json'dan, ham çeviri ile, yumuşatma yok.

Esmâ-ül Hüsnâ

Özel İsim

İslâmî Terim

4427

Genel Lemma

4619 sonuç · sayfa 1 / 93

مِنْ Genel Lemma

edat/bağlaç·3137× Kur'ân'da

مِنمِّنوَمِنَمِّنَمِنَ

-den/-dan

2:4 2:5 2:8

اَللهُ Esmâ-ül Hüsnâ

özel isim·2699× Kur'ân'da

ٱللَّهِلِلَّهِٱللَّهُبِٱللَّهِٱللَّهَ

Allah

[ESMA-ÜL HÜSNA] Lafza-i celâl, Yaratıcının özel ismi. Türkçeleştirme yok.

1:1 1:2 2:7

مَا Genel Lemma

edat/bağlaç·2172× Kur'ân'da

وَمِمَّابِمَآوَمَآوَمَابِمَا

şey / ne / değil

مَا tek bir Türkçe karşılığa indirgenemeyen çok-işlevli bir edattır. Sözlük girişinde 'şey' birincil karşılık alınmalı; bağlama göre 'ne / değil / -dığı için / -dığında / herhangi bir' alt anlamları işaretlenmelidir. POS etiketi 'حرف جر' ye…

2:3 2:4 2:4

فِي2 Genel Lemma

edat/bağlaç·1701× Kur'ân'da

فِيهِفِىفِىٓفِيهَآفِيهَا

-de/-da

2:2 2:10 2:11

لَا Genel Lemma

edat/bağlaç·1676× Kur'ân'da

وَلَالَالَّافَلَاأَفَلَا

değil / yok / -ma/-me (olumsuzluk eki)

لَا çok işlevli bir nefy edatıdır: (1) Muzâri fiili olumsuzlaştırır → '-maz/-mez'. (2) لَا النَّاهِيَة emir/yasak bildirir → '-ma/-me'. (3) لَا النَّافِيَة لِلْجِنْس bir cinsin tamamını nefyeder → 'hiç ... yoktur'. (4) İsim cümlesinde 'deği…

1:7 2:2 2:6

قَالَ1 | قَالَ1 ب | قَالَ1 عن | قَالَ1 في | قَالَ1 ل Genel Lemma

fiil·1618× Kur'ân'da

يَقُولُقِيلَقَالُوٓا۟قَالُوا۟فَيَقُولُونَ

demek

2:8 2:11 2:11

إِنَّ Genel Lemma

edat/bağlaç·1603× Kur'ân'da

إِنَّإِنَّهُمْإِنَّاإِنِّىإِنِّىٓ

şüphesiz

2:6 2:12 2:13

عَلَى 2 Genel Lemma

edat/bağlaç·1445× Kur'ân'da

عَلَيْهِمْعَلَىٰوَعَلَىٰوَعَلَىٰٓعَلَى

üzerine

عَلَى harf-i cerinin Türkçedeki en yaygın ve en geniş kapsamlı karşılığı 'üzerine/üzerinde'tir; bağlama göre 'aleyhine', '-e/-a yönelme eki', 'karşı', 'için' ve 'üzere' anlamlarını da kazanır. Zamir bitişmesinde (عليه، عليهم، عليكم vb.) çoğ…

1:7 1:7 2:5

الَّذِي Genel Lemma

اسم موصول·1411× Kur'ân'da

ٱلَّذِينَوَٱلَّذِينَٱلَّذِىٱلَّتِىبِٱلَّذِى

ki / olan

{"structural":"Arapçada ism-i mevsûl (relative pronoun) olan الَّذِي, Türkçede birebir karşılığı bulunmayan bir yapıdır. Türkçede ilgi zamiri yerine genellikle sıfat-fiil ekleri (-an/-en, -dığı, -acak) ve 'ki' bağlacı kullanılır.","usage_pa…

1:7 2:3 2:4

كَانَ2 Genel Lemma

fiil·1358× Kur'ân'da

كَانُوا۟كُنتُمْوَكُنتُمْوَكَانَفَتَكُونَا

olmak

2:10 2:16 2:23

رَبٌّ Genel Lemma

isim·975× Kur'ân'da

رَبِّرَّبِّهِمْرَبَّكُمُرَبُّكَرَّبِّهِۦ

Rab

Kur'an'da neredeyse tamamen Allah için kullanılır (izafetlerle: rabbî, rabbukum, rabbihim, rabbinâ vb.). Türkçe meallerde yerleşik karşılık 'Rab' olup, izafet ekleriyle 'Rabbim, Rabbin, Rabbi, Rabbimiz, Rabbiniz, Rableri' şeklinde çevrilir.…

1:2 2:5 2:21

مَنْ Genel Lemma

اسم موصول·846× Kur'ân'da

مَنفَمَنمَنْلَمَنِوَمَن

kim

2:8 2:30 2:38

هُمْ Genel Lemma

zamir·809× Kur'ân'da

هُمْهُمُوَلَهُمْهُملَهُمْ

onlar

هُمْ üçüncü çoğul eril zamiridir. Kanonik karşılığı 'onlar'dır; ancak Arapça'da bitişik (muttasıl) zamir olarak çok sık kullanıldığından, Türkçe çeviride çoğu zaman ek (onlar-a, onlar-ın, onlar-la) veya iyelik eki (-leri/-ları) biçiminde ak…

2:4 2:5 2:7

لِ2 Genel Lemma

edat/bağlaç·729× Kur'ân'da

لَهُملَكُمُلَّكُمْلَكُملَكَ

için

Lemma morfo-sentaktik olarak çoklu işleve sahiptir; çeviri eşleştirmesi yapılırken ekli zamirlerin yönelme hâliyle, isim/mastar tamlamalarının 'için' veya 'aittir/mahsustur' ile karşılanması önerilir.

2:20 2:22 2:22

إِلَى Genel Lemma

edat/bağlaç·701× Kur'ân'da

إِلَيْكَإِلَىٰإِلَيْهِإِلَىإِلَىٰٓ

-e / -a (yönelme)

2:4 2:14 2:28

إِلَّا Genel Lemma

edat/bağlaç·664× Kur'ân'da

إِلَّآإِلَّاوَإِلَّا

ancak

Kur'an'da çoğunlukla 'مَا/لَا ... إِلَّا' kalıbıyla hasr (kasr-ı sıfat ale'l-mevsûf veya tersi) işlevi görür; bu nedenle kanonik karşılık olarak istisna+hasr'ı birlikte karşılayan 'ancak' tercih edilir. Açık istisnâ-i muttasıl bağlamlarında…

2:9 2:26 2:32

إِنْ1 Genel Lemma

edat/bağlaç·650× Kur'ân'da

وَإِنإِنفَإِنوَإِنْفَإِنْ

eğer

2:23 2:23 2:24

أَنْ Genel Lemma

edat/bağlaç·558× Kur'ân'da

أَنأَنْوَأَنبِأَنإِن

-mAk / -mA (mastar eki)

2:26 2:27 2:67

آمَنَ | آمَنَ ب | آمَنَ ل Genel Lemma

fiil·537× Kur'ân'da

يُؤْمِنُونَءَامَنَّاءَامَنُوا۟ءَامِنُوا۟ءَامَنَ

iman etmek

{"semantik":"Kökü أ-م-ن olup 'emniyet/güven' anlamı taşır. IV. bâbda (إفعال) geçişli olarak 'tasdik etmek, kalpten doğrulamak, iman etmek' manasını kazanır.","harf_i_cer_ayrimi":{"ب":"İmanın konusunu/nesnesini gösterir: Allah'a, ahirete, ga…

2:3 2:4 2:6

عَن Genel Lemma

edat/bağlaç·465× Kur'ân'da

عَنْهَاعَنعَنكُمعَمَّاعَنْهُمُ

-den/-dan

2:36 2:48 2:52

هُوَ2 Genel Lemma

zamir·464× Kur'ân'da

هُوَوَهُوَفَهُوَ

2:29 2:29 2:37

أَرْضٌ Genel Lemma

isim·461× Kur'ân'da

ٱلْأَرْضِٱلْأَرْضَوَٱلْأَرْضِٱلْأَرْضُوَٱلْأَرْضَ

yer

2:11 2:22 2:27

ذَلِكَ Genel Lemma

zamir·456× Kur'ân'da

ذَٰلِكَذَٰلِكُمكَذَٰلِكَوَكَذَٰلِكَكَذَٰلِكِ

işte o

{"anlam":"Arapçada uzak işaret zamiri olup müzekker tekil için kullanılır; Türkçede yakınlık-uzaklık ayrımı bağlama göre 'o' veya 'bu' ile karşılanır.","uslup":"Kur'an mealinde çoğunlukla pekiştirme için 'işte' edatı eklenerek 'işte o' / 'i…

2:2 2:49 2:52

إِذَا1 Genel Lemma

edat/bağlaç·409× Kur'ân'da

وَإِذَاوَإِذَآإِذَآإِذَافَإِذَآ

-dığı zaman

2:11 2:13 2:14

يَوْمٌ Genel Lemma

isim·405× Kur'ân'da

يَوْمِوَبِٱلْيَوْمِيَوْمًاوَٱلْيَوْمِأَيَّامًا

gün

1:4 2:8 2:48

قَوْمٌ Genel Lemma

isim·383× Kur'ân'da

لِقَوْمِهِۦيَٰقَوْمِنَنلِقَوْمِهِۦٓلِقَوْمٍلِّقَوْمٍ

kavim

Kur'an bağlamında 'kavim' kelimesi, hem belirli bir peygamberin gönderildiği topluluğu (örn. 'lî-kavmihî' = kavmine) hem de niteleyici sıfat tamlamalarında ('li-kavmin yaʿqilûn/yûqinûn/yaʿlemûn' = aklını kullanan/kesin bilgiyle inanan/bilen…

2:54 2:54 2:60

آيَةٌ İslâmî Terim

isim·382× Kur'ân'da

بِـَٔايَٰتِنَآبِـَٔايَٰتِىبِـَٔايَٰتِءَايَٰتِهِۦءَايَٰتٍۭ

âyet

genel mucize/alâmet:âyet (mucize/işâret)

[KORUNAN TERİM/kur'ân-terim] Mucize, alâmet, Kur'ân ayeti. Bağlama göre.

2:39 2:41 2:61

عَلِمَ | عَلِمَ ب Genel Lemma

fiil·382× Kur'ân'da

يَعْلَمُونَتَعْلَمُونَفَيَعْلَمُونَأَعْلَمُوَأَعْلَمُ

bilmek

2:13 2:22 2:26

بِ2 Genel Lemma

edat/bağlaç·379× Kur'ân'da

بِهِۦبِكُمُبِهَآبِهِمُبِى

ile

["Temel/kanonik anlam: ‘ile’ (vasıta/araç). Bağlama göre Türkçeye ‘onunla, ona, onu, sizinle, bununla, sebebiyle’ gibi farklı şekillerde aktarılır.","Fiil + بِ kalıplarında çeviri fiilin yönetimine göre değişir: آمن بـ → ‘-e iman etmek’, كف…

2:22 2:25 2:26

قَدْ Genel Lemma

edat/bağlaç·371× Kur'ân'da

قَدْوَلَقَدْوَقَدْفَقَدْوَلَقَدِ

muhakkak

2:60 2:65 2:75

أَنَّ2 Genel Lemma

edat/bağlaç·364× Kur'ân'da

أَنَّأَنَّهُأَنَّهُموَأَنَّهُمْوَأَنِّى

olduğunu

2:25 2:26 2:46

كُلّ Genel Lemma

isim·359× Kur'ân'da

كُلِّبِكُلِّكُلَّهَاكُلُّكُلٌّ

her

2:20 2:29 2:31

لَمْ Genel Lemma

edat/bağlaç·348× Kur'ân'da

لَمْلَّمْأَلَمْوَلَمْأَوَلَمْ

-medi / -madı

{"grammar":"لَمْ, muzâri fiilin başına gelerek manasını mâzîye çevirip kesin olarak nefyeden bir cezm edatıdır. Türkçeye geçmiş zaman olumsuz çekim ekiyle aktarılır.","compound_forms":{"أَلَمْ":"‘…medi mi?’ / ‘…mez mi?’ (takrir / hatırlatma…

2:6 2:24 2:33

جَعَلَ Genel Lemma

fiil·340× Kur'ân'da

يَجْعَلُونَجَعَلَتَجْعَلُوا۟أَتَجْعَلُفَجَعَلْنَٰهَا

kılmak

2:19 2:22 2:22

ثُمَّ Genel Lemma

edat/bağlaç·338× Kur'ân'da

ثُمَّأَثُمَّ

sonra

{"semantik_alan":"ثُمَّ aslen tarâkhî (gecikmeli ardışıklık) bildiren atıf harfidir; فَ'den farklı olarak iki olay arasında zaman aralığı vardır. Türkçede karşılığı 'sonra' ile mükemmel örtüşür.","baglamsal_kayma":"Bazı bağlamlarda (özellik…

2:28 2:28 2:28

رَسُولٌ Genel Lemma

isim·332× Kur'ân'da

بِٱلرُّسُلِرَسُولٌۢوَرُسُلِهِۦرَسُولٌرَسُولَكُمْ

elçi

2:87 2:87 2:98

عَذَابٌ Genel Lemma

isim·322× Kur'ân'da

عَذَابٌٱلْعَذَابِٱلْعَذَابُعَذَابِٱلْعَذَابَ

azap

Tüm meallerde (Ahmet Varol, Ali Bulaç, Seyyid Kutub, Şaban Piriş, Yaşar Nuri) ortak ve baskın karşılık 'azap' olarak görünmektedir (sıklıkları sırasıyla 8, 7, 5, 10, 7). Diğer yüksek frekanslı kelimeler ('Allah', 'bir', 'vardır', 'onlar', '…

2:7 2:10 2:49

رَأَى1 Genel Lemma

fiil·311× Kur'ân'da

نَرَىوَيُرِيكُمْوَأَرِنَانَرَىٰيَرَى

görmek

2:55 2:73 2:128

سَمَاءٌ Genel Lemma

isim·310× Kur'ân'da

ٱلسَّمَآءِوَٱلسَّمَآءَسَمَٰوَٰتٍٱلسَّمَٰوَٰتِٱلسَّمَٰوَٰتُ

gök

{"anlam":"Kelimenin temel anlamı 'üstte/yukarıda olan, yüksek olan'dır. Kuran bağlamında hem fiziksel atmosfer/gökyüzü (yağmurun indiği yer: 2:22, 2:164) hem de kozmik gök katmanları (سَمَٰوَٰت — yedi gök: 2:29) anlamında kullanılır.","teki…

2:19 2:22 2:22

نَفْسٌ İslâmî Terim

isim·295× Kur'ân'da

أَنفُسَهُمْأَنفُسَكُمْنَفْسٌنَّفْسٍأَنفُسَكُم

nefs

[KORUNAN TERİM/içsel] "Can" değil teknik terim "nefs".

2:9 2:44 2:48

كَفَرَ1 | كَفَرَ1 ب Genel Lemma

fiil·289× Kur'ân'da

كَفَرُوا۟تَكْفُرُونَيَكْفُرُونَوَتَكْفُرُونَيَكْفُرُوا۟

inkâr etmek

2:6 2:26 2:28

شَيْءٌ Genel Lemma

isim·283× Kur'ân'da

شَىْءٍشَيْـًٔابِشَىْءٍشَىْءٌأَشْيَآءَ

şey

2:20 2:29 2:48

أَوْ Genel Lemma

edat/bağlaç·280× Kur'ân'da

أَوْأَوِأَو

veya

Atıf harfi (حرف عطف) olup iki öğe arasında seçim, şüphe, ibâhe (serbest bırakma), taksîm veya tafsîl (ayrıntılandırma) ifade eder. 10 meal taraması üslûp göstergesi olarak 'veya' formunu baskın çıkarmıştır (ahmet_varol: 12, ali_bulac: 15, s…

2:19 2:74 2:106

هَذَا Genel Lemma

zamir·279× Kur'ân'da

هَٰذَابِهَٰذَاهَٰٓؤُلَآءِوَهَٰذَاأَهَٰٓؤُلَآءِ

2:25 2:26 2:31

جاءَ | جاءَ إلى | جاءَ ب | جاءَ في Genel Lemma

fiil·278× Kur'ân'da

جِئْتَجَآءَكُمْجَآءَهُمْجَآءَهُمجَآءَكُم

fiil-mazi

2:71 2:87 2:89

عَمِلَ | عَمِلَ ب | عَمِلَ على | عَمِلَ في | عَمِلَ ل Genel Lemma

fiil·276× Kur'ân'da

وَعَمِلُوا۟وَعَمِلَتَعْمَلُونَيَعْمَلُونَعَمِلَتْ

yapmak

2:25 2:62 2:74

أَتَى | أَتَى ب | أَتَى على Genel Lemma

fiil·273× Kur'ân'da

فَأْتُوا۟وَأُتُوا۟يَأْتِيَنَّكُميَأْتُوكُمْنَأْتِ

fiil

2:23 2:25 2:38

آتى1 Genel Lemma

fiil·271× Kur'ân'da

وَءَاتُوا۟ءَاتَيْنَاءَاتَيْنَٰكُموَءَاتَيْنَاأُوتُوا۟

vermek

2:43 2:53 2:63

بَيْنَ Genel Lemma

edat/bağlaç·266× Kur'ân'da

بَيْنَبَيْنَهُمْبَيْنَكُمبَيْنَهُمبَيْنَكُمْ

arasında

{"semantic_core":"İki veya daha fazla varlık/olgu/zaman/mekân arasındaki ilişki, mesafe, konum veya ayrım belirten bir zarftır.","syntactic_behavior":"Mecrur isim tamlamasıyla (إضافة) ya da pronominal eklerle birleşerek (بَيْنَهُمْ, بَيْنَك…

2:66 2:68 2:97

كِتَابٌ Genel Lemma

isim·261× Kur'ân'da

ٱلْكِتَٰبُٱلْكِتَٰبَٱلْكِتَٰبِكِتَٰبٌكِتَٰبَ

kitap

Bağlama göre belirli kullanımlarda 'Kitap' (büyük harfle, ilahi vahiy kastedildiğinde, örn. ahl al-kitāb = Ehl-i Kitap) ayrımı yapılabilir; ancak lemma düzeyinde kanonik karşılık değişmez.

2:2 2:44 2:53

1 / 93