Giriş
Sözlük

Kur'ân-ı Kerîm Sözlüğü

Kur'ân-ı Kerîm'in 4619 kelimesi (lemma); Esmâ-ül Hüsnâ, peygamber, melek, mekân isimleri, İslâmî terimler ve genel lemmaları. Hepsi quran.json'dan, ham çeviri ile, yumuşatma yok.

Bu sayfayı nasıl okurum?

Kur'ân-ı Kerîm sözlüğümüz Sina morfoloji corpus'una dayanır. Kart üstündeki işaretler:

  • IIAynı yazılışın farklı anlamı (homograf, örn. فِي hem zarf hem harf-i cer olabilir)
  • biçimlerKur'ân'da geçen biçimler (lemma'nın çekimli halleri)
  • + بEdat kalıpları, aynı fiilin farklı edatlarla aldığı yeni anlamlar (Arapçanın güzelliği)
  • 2:5Sûre:Âyet bağlantısı (tıkla → ayet sayfasına git)
  • ⓘ not"Akademik kaynak gerekli (v2)", veri eksik; AI ile uydurmuyoruz, sahih kaynaktan manuel ekleyeceğiz inşAllah

Kapat → bir daha gösterilmez. Üstteki küçük 📘 butonundan tekrar açabilirsin.

54
Esmâ-ül Hüsnâ
95
Özel İsim
41
İslâmî Terim
4367
Genel Lemma
50 / 4619 lemma yüklendi
مِنْ Genel Lemma
edat/bağlaç·3137× Kur'ân'da
Kur'ân'da geçen biçimler (tıkla → büyüt)
-den/-dan
2:42:52:8
اَللهُ Esmâ-ül Hüsnâ
özel isim·2699× Kur'ân'da
Kur'ân'da geçen biçimler (tıkla → büyüt)
Allah

[ESMA-ÜL HÜSNA] Lafza-i celâl, Yaratıcının özel ismi. Türkçeleştirme yok.

1:11:22:7
مَا Genel Lemma
edat/bağlaç·2172× Kur'ân'da
Kur'ân'da geçen biçimler (tıkla → büyüt)
şey / ne / değil

مَا tek bir Türkçe karşılığa indirgenemeyen çok-işlevli bir edattır. Sözlük girişinde 'şey' birincil karşılık alınmalı; bağlama göre 'ne / değil / -dığı için / -dığında / herhangi bir' alt anlamları işaretlenmelidir. POS etiketi 'حرف جر' ye…

2:32:42:4
فِيII Genel Lemma
edat/bağlaç·1701× Kur'ân'da
Kur'ân'da geçen biçimler (tıkla → büyüt)
-de/-da
2:22:102:11
لَا Genel Lemma
edat/bağlaç·1676× Kur'ân'da
Kur'ân'da geçen biçimler (tıkla → büyüt)
değil / yok / olumsuzluk eki

لَا çok işlevli bir nefy edatıdır: (1) Muzâri fiili olumsuzlaştırır → '-maz/-mez'. (2) لَا النَّاهِيَة emir/yasak bildirir → '-ma/-me'. (3) لَا النَّافِيَة لِلْجِنْس bir cinsin tamamını nefyeder → 'hiç ... yoktur'. (4) İsim cümlesinde 'deği…

1:72:22:6
قَالَI Genel Lemma
fiil·1618× Kur'ân'da
Kur'ân'da geçen biçimler (tıkla → büyüt)
Edat kalıpları (tıkla → büyüt)

Bu fiil 5 edat kalıbında geçer, her kalıbın ince anlam farkı için akademik kaynak gerekli (Sözlük v2 hedefi).

demek
2:82:112:11
إِنَّ Genel Lemma
edat/bağlaç·1603× Kur'ân'da
Kur'ân'da geçen biçimler (tıkla → büyüt)
2:62:122:13
عَلَىII Genel Lemma
edat/bağlaç·1445× Kur'ân'da
Kur'ân'da geçen biçimler (tıkla → büyüt)
üzerine

عَلَى harf-i cerinin Türkçedeki en yaygın ve en geniş kapsamlı karşılığı 'üzerine/üzerinde'tir; bağlama göre 'aleyhine', '-e/-a yönelme eki', 'karşı', 'için' ve 'üzere' anlamlarını da kazanır. Zamir bitişmesinde (عليه، عليهم، عليكم vb.) çoğ…

1:71:72:5
الَّذِي Genel Lemma
اسم موصول·1411× Kur'ân'da
Kur'ân'da geçen biçimler (tıkla → büyüt)
ki / olan

{"structural":"Arapçada ism-i mevsûl (relative pronoun) olan الَّذِي, Türkçede birebir karşılığı bulunmayan bir yapıdır. Türkçede ilgi zamiri yerine genellikle sıfat-fiil ekleri (-an/-en, -dığı, -acak) ve 'ki' bağlacı kullanılır.","usage_pa…

1:72:32:4
كَانَII Genel Lemma
fiil·1358× Kur'ân'da
Kur'ân'da geçen biçimler (tıkla → büyüt)
olmak
2:102:162:23
رَبٌّ Genel Lemma
isim·975× Kur'ân'da
Kur'ân'da geçen biçimler (tıkla → büyüt)
Rab

Kur'an'da neredeyse tamamen Allah için kullanılır (izafetlerle: rabbî, rabbukum, rabbihim, rabbinâ vb.). Türkçe meallerde yerleşik karşılık 'Rab' olup, izafet ekleriyle 'Rabbim, Rabbin, Rabbi, Rabbimiz, Rabbiniz, Rableri' şeklinde çevrilir.…

1:22:52:21
مَنْ Genel Lemma
اسم موصول·846× Kur'ân'da
Kur'ân'da geçen biçimler (tıkla → büyüt)
kim
2:82:302:38
هُمْ Genel Lemma
zamir·809× Kur'ân'da
Kur'ân'da geçen biçimler (tıkla → büyüt)
onlar

هُمْ üçüncü çoğul eril zamiridir. Kanonik karşılığı 'onlar'dır; ancak Arapça'da bitişik (muttasıl) zamir olarak çok sık kullanıldığından, Türkçe çeviride çoğu zaman ek (onlar-a, onlar-ın, onlar-la) veya iyelik eki (-leri/-ları) biçiminde ak…

2:42:52:7
لِII Genel Lemma
edat/bağlaç·729× Kur'ân'da
Kur'ân'da geçen biçimler (tıkla → büyüt)
için

Lemma morfo-sentaktik olarak çoklu işleve sahiptir; çeviri eşleştirmesi yapılırken ekli zamirlerin yönelme hâliyle, isim/mastar tamlamalarının 'için' veya 'aittir/mahsustur' ile karşılanması önerilir.

2:202:222:22
إِلَى Genel Lemma
edat/bağlaç·701× Kur'ân'da
Kur'ân'da geçen biçimler (tıkla → büyüt)
-e / -a
2:42:142:28
إِلَّا Genel Lemma
edat/bağlaç·664× Kur'ân'da
Kur'ân'da geçen biçimler (tıkla → büyüt)
ancak

Kur'an'da çoğunlukla 'مَا/لَا ... إِلَّا' kalıbıyla hasr (kasr-ı sıfat ale'l-mevsûf veya tersi) işlevi görür; bu nedenle kanonik karşılık olarak istisna+hasr'ı birlikte karşılayan 'ancak' tercih edilir. Açık istisnâ-i muttasıl bağlamlarında…

2:92:262:32
إِنْI Genel Lemma
edat/bağlaç·650× Kur'ân'da
Kur'ân'da geçen biçimler (tıkla → büyüt)
eğer
2:232:232:24
أَنْ Genel Lemma
edat/bağlaç·558× Kur'ân'da
Kur'ân'da geçen biçimler (tıkla → büyüt)
-mAk / -mA
2:262:272:67
آمَنَ Genel Lemma
fiil·537× Kur'ân'da
Kur'ân'da geçen biçimler (tıkla → büyüt)
Edat kalıpları (tıkla → büyüt)

Bu fiil 3 edat kalıbında geçer, her kalıbın ince anlam farkı için akademik kaynak gerekli (Sözlük v2 hedefi).

iman etmek

{"semantik":"Kökü أ-م-ن olup 'emniyet/güven' anlamı taşır. IV. bâbda (إفعال) geçişli olarak 'tasdik etmek, kalpten doğrulamak, iman etmek' manasını kazanır.","harf_i_cer_ayrimi":{"ب":"İmanın konusunu/nesnesini gösterir: Allah'a, ahirete, ga…

2:32:42:6
عَن Genel Lemma
edat/bağlaç·465× Kur'ân'da
Kur'ân'da geçen biçimler (tıkla → büyüt)
-den/-dan
2:362:482:52
هُوَII Genel Lemma
zamir·464× Kur'ân'da
Kur'ân'da geçen biçimler (tıkla → büyüt)
o
2:292:292:37
أَرْضٌ Genel Lemma
isim·461× Kur'ân'da
Kur'ân'da geçen biçimler (tıkla → büyüt)
yer
2:112:222:27
ذَلِكَ Genel Lemma
zamir·456× Kur'ân'da
Kur'ân'da geçen biçimler (tıkla → büyüt)
işte o

{"anlam":"Arapçada uzak işaret zamiri olup müzekker tekil için kullanılır; Türkçede yakınlık-uzaklık ayrımı bağlama göre 'o' veya 'bu' ile karşılanır.","uslup":"Kur'an mealinde çoğunlukla pekiştirme için 'işte' edatı eklenerek 'işte o' / 'i…

2:22:492:52
إِذَاI Genel Lemma
edat/bağlaç·409× Kur'ân'da
Diğer anlamlar:II
Kur'ân'da geçen biçimler (tıkla → büyüt)
-dığı zaman
2:112:132:14
يَوْمٌ Genel Lemma
isim·405× Kur'ân'da
Kur'ân'da geçen biçimler (tıkla → büyüt)
gün
1:42:82:48
قَوْمٌ Genel Lemma
isim·383× Kur'ân'da
Kur'ân'da geçen biçimler (tıkla → büyüt)
kavim

Kur'an bağlamında 'kavim' kelimesi, hem belirli bir peygamberin gönderildiği topluluğu (örn. 'lî-kavmihî' = kavmine) hem de niteleyici sıfat tamlamalarında ('li-kavmin yaʿqilûn/yûqinûn/yaʿlemûn' = aklını kullanan/kesin bilgiyle inanan/bilen…

2:542:542:60
آيَةٌ İslâmî Terim
isim·382× Kur'ân'da
Kur'ân'da geçen biçimler (tıkla → büyüt)
âyet
genel mucize/alâmet:âyet (mucize/işâret)

[KORUNAN TERİM/kur'ân-terim] Mucize, alâmet, Kur'ân ayeti. Bağlama göre.

2:392:412:61
عَلِمَ Genel Lemma
fiil·382× Kur'ân'da
Kur'ân'da geçen biçimler (tıkla → büyüt)
Edat kalıpları (tıkla → büyüt)

Bu fiil 2 edat kalıbında geçer, her kalıbın ince anlam farkı için akademik kaynak gerekli (Sözlük v2 hedefi).

bilmek
2:132:222:26
بِII Genel Lemma
edat/bağlaç·379× Kur'ân'da
Kur'ân'da geçen biçimler (tıkla → büyüt)
ile

["Temel/kanonik anlam: ‘ile’ (vasıta/araç). Bağlama göre Türkçeye ‘onunla, ona, onu, sizinle, bununla, sebebiyle’ gibi farklı şekillerde aktarılır.","Fiil + بِ kalıplarında çeviri fiilin yönetimine göre değişir: آمن بـ → ‘-e iman etmek’, كف…

2:222:252:26
قَدْ Genel Lemma
edat/bağlaç·371× Kur'ân'da
Kur'ân'da geçen biçimler (tıkla → büyüt)
2:602:652:75
أَنَّII Genel Lemma
edat/bağlaç·364× Kur'ân'da
Kur'ân'da geçen biçimler (tıkla → büyüt)
olduğunu
2:252:262:46
كُلّ Genel Lemma
isim·359× Kur'ân'da
Kur'ân'da geçen biçimler (tıkla → büyüt)
her
2:202:292:31
لَمْ Genel Lemma
edat/bağlaç·348× Kur'ân'da
Kur'ân'da geçen biçimler (tıkla → büyüt)
-medi / -madı

{"grammar":"لَمْ, muzâri fiilin başına gelerek manasını mâzîye çevirip kesin olarak nefyeden bir cezm edatıdır. Türkçeye geçmiş zaman olumsuz çekim ekiyle aktarılır.","compound_forms":{"أَلَمْ":"‘…medi mi?’ / ‘…mez mi?’ (takrir / hatırlatma…

2:62:242:33
جَعَلَ Genel Lemma
fiil·340× Kur'ân'da
Kur'ân'da geçen biçimler (tıkla → büyüt)
kılmak
2:192:222:22
ثُمَّ Genel Lemma
edat/bağlaç·338× Kur'ân'da
Kur'ân'da geçen biçimler (tıkla → büyüt)
sonra

{"semantik_alan":"ثُمَّ aslen tarâkhî (gecikmeli ardışıklık) bildiren atıf harfidir; فَ'den farklı olarak iki olay arasında zaman aralığı vardır. Türkçede karşılığı 'sonra' ile mükemmel örtüşür.","baglamsal_kayma":"Bazı bağlamlarda (özellik…

2:282:282:28
رَسُولٌ Genel Lemma
isim·332× Kur'ân'da
Kur'ân'da geçen biçimler (tıkla → büyüt)
resûl
2:872:872:98
عَذَابٌ Genel Lemma
isim·322× Kur'ân'da
Kur'ân'da geçen biçimler (tıkla → büyüt)
azap

Tüm meallerde (Ahmet Varol, Ali Bulaç, Seyyid Kutub, Şaban Piriş, Yaşar Nuri) ortak ve baskın karşılık 'azap' olarak görünmektedir (sıklıkları sırasıyla 8, 7, 5, 10, 7). Diğer yüksek frekanslı kelimeler ('Allah', 'bir', 'vardır', 'onlar', '…

2:72:102:49
رَأَىI Genel Lemma
fiil·311× Kur'ân'da
Kur'ân'da geçen biçimler (tıkla → büyüt)
görmek
2:552:732:128
سَمَاءٌ Genel Lemma
isim·310× Kur'ân'da
Kur'ân'da geçen biçimler (tıkla → büyüt)
gök

{"anlam":"Kelimenin temel anlamı 'üstte/yukarıda olan, yüksek olan'dır. Kuran bağlamında hem fiziksel atmosfer/gökyüzü (yağmurun indiği yer: 2:22, 2:164) hem de kozmik gök katmanları (سَمَٰوَٰت — yedi gök: 2:29) anlamında kullanılır.","teki…

2:192:222:22
نَفْسٌ İslâmî Terim
isim·295× Kur'ân'da
Kur'ân'da geçen biçimler (tıkla → büyüt)
nefs

[KORUNAN TERİM/içsel] "Can" değil teknik terim "nefs".

2:92:442:48
كَفَرَI Genel Lemma
fiil·289× Kur'ân'da
Kur'ân'da geçen biçimler (tıkla → büyüt)
Edat kalıpları (tıkla → büyüt)

Bu fiil 2 edat kalıbında geçer, her kalıbın ince anlam farkı için akademik kaynak gerekli (Sözlük v2 hedefi).

küfretmek / örtmek

kefera ham anlamı "örtmek"; yerleşik "küfretmek". "İnkâr etmek" yumuşatma — Yunus üslubu için ham geri konuldu (2026-05-12 audit).

2:62:262:28
شَيْءٌ Genel Lemma
isim·283× Kur'ân'da
Kur'ân'da geçen biçimler (tıkla → büyüt)
şey
2:202:292:48
أَوْ Genel Lemma
edat/bağlaç·280× Kur'ân'da
Kur'ân'da geçen biçimler (tıkla → büyüt)
veya

Atıf harfi (حرف عطف) olup iki öğe arasında seçim, şüphe, ibâhe (serbest bırakma), taksîm veya tafsîl (ayrıntılandırma) ifade eder. 10 meal taraması üslûp göstergesi olarak 'veya' formunu baskın çıkarmıştır (ahmet_varol: 12, ali_bulac: 15, s…

2:192:742:106
هَذَا Genel Lemma
zamir·279× Kur'ân'da
Kur'ân'da geçen biçimler (tıkla → büyüt)
bu
2:252:262:31
جاءَ Genel Lemma
fiil·278× Kur'ân'da
Kur'ân'da geçen biçimler (tıkla → büyüt)
Edat kalıpları (tıkla → büyüt)

Bu fiil 4 edat kalıbında geçer, her kalıbın ince anlam farkı için akademik kaynak gerekli (Sözlük v2 hedefi).

gelmek
2:712:872:89
عَمِلَ Genel Lemma
fiil·276× Kur'ân'da
Kur'ân'da geçen biçimler (tıkla → büyüt)
Edat kalıpları (tıkla → büyüt)

Bu fiil 5 edat kalıbında geçer, her kalıbın ince anlam farkı için akademik kaynak gerekli (Sözlük v2 hedefi).

yapmak
2:252:622:74
أَتَى Genel Lemma
fiil·273× Kur'ân'da
Kur'ân'da geçen biçimler (tıkla → büyüt)
Edat kalıpları (tıkla → büyüt)

Bu fiil 3 edat kalıbında geçer, her kalıbın ince anlam farkı için akademik kaynak gerekli (Sözlük v2 hedefi).

gelmek

[MANUEL FIX] Etâ - gelmek (genel "gelmek" fiili).

2:232:252:38
آتىI Genel Lemma
fiil·271× Kur'ân'da
Kur'ân'da geçen biçimler (tıkla → büyüt)
vermek
2:432:532:63
بَيْنَ Genel Lemma
edat/bağlaç·266× Kur'ân'da
Kur'ân'da geçen biçimler (tıkla → büyüt)
arasında

{"semantic_core":"İki veya daha fazla varlık/olgu/zaman/mekân arasındaki ilişki, mesafe, konum veya ayrım belirten bir zarftır.","syntactic_behavior":"Mecrur isim tamlamasıyla (إضافة) ya da pronominal eklerle birleşerek (بَيْنَهُمْ, بَيْنَك…

2:662:682:97
كِتَابٌ Genel Lemma
isim·261× Kur'ân'da
Kur'ân'da geçen biçimler (tıkla → büyüt)
kitap

Bağlama göre belirli kullanımlarda 'Kitap' (büyük harfle, ilahi vahiy kastedildiğinde, örn. ahl al-kitāb = Ehl-i Kitap) ayrımı yapılabilir; ancak lemma düzeyinde kanonik karşılık değişmez.

2:22:442:53
4569 lemma daha yükleniyor...