İncir, Üzerine Yemin Edilen Mübârek Meyve

Tîn sûresi şöyle başlar: "Ve't-tîni ve'z-zeytûn. Ve tûri sînîn. Ve hâze'l-beledi'l-emîn. Lekad halaknâ'l-insâne fî ahseni takvîm.", "İncire ve zeytine, Sînâ Dağı'na ve şu güvenli beldeye (Mekke) yemin olsun ki, biz insanı en güzel kıvâmda yarattık."

Allah'ın bir şey üzerine yemin etmesi, o şeyin azâmetine ve içinde gizli işaretlere dikkat çekmek içindir. İmâm İbnü'l-Kayyim et-Tibyân fî Aksâmi'l-Kur'ân'da der ki: "Allah bir şeye yemin ettiğinde, dikkat edin, o şeyde âlemlerin Rabbinin sıfatlarına bir delâlet vardır."

İncir (Ficus carica), botanik olarak en sıra dışı meyvelerden biridir. Görünüşte meyve olan kısım aslında ters dönmüş bir çiçek tablası (sikon)dur, yani meyvenin içine baktığınızda gördüğünüz tüy tüy yapı, dışa açılmış olsalardı bir aymelek-çiçek demeti olacak yüzlerce küçük çiçektir. Bu yüzden incir bahçeden kopardığınızda dış tarafta hiç çiçek görmezsiniz; çiçek hep içeride kalır. Tabiat tarihinde benzeri olmayan bir tasarımdır.

Bu yapı, incirin simbiyotik tozlaşmasını zorunlu kılar. Her Ficus türünün eşi olan özel bir incir arısı (Agaonidae familyası, Blastophaga psenes yaygın inciri için) vardır. Arı, sikon'un ucundaki minik delikten (ostiyol) içeri girerken kanatlarını ve bazen antenlerini koparır; içeride yumurtlar, polen bırakır, ölür. Yeni nesil arılar olgunlaştığında erkekler tüneller açar, dişiler polen yüklenip dışarı çıkar ve yeni bir incir arar. Yani sizin yediğiniz olgun incirin tatlılığında, milyonlarca yıllık bu ölümle biten çift sadâkati vardır. Tek arı tek incir türü, hiçbir başka bitki-böcek bağlantısı bu kadar eksklusif değildir. Bediüzzaman'ın deyimiyle "bir tek meyve, bütün âlemin tedbîrini gerektirir."

Beslenme açısından kuru incirin 100 gramında: ~250 mg kalsiyum (sütle yarışır), ~680 mg potasyum (muzdan iki kat), ~9 g diyet lifi, B6 vitamini, K vitamini, manganez ve bakır bulunur. Antosiyaninleri (özellikle siyah incirde) güçlü antioksidanlardır. Kuru incir çekirdekleri, sindirim sistemini düzenleyici prebiyotik etki gösterir. Ayrıca incir lateks'i, fisin enzimi içerir; kâdim devirlerden beri sindirim güçlüğü ve siğil tedavisinde kullanılmıştır.

Tîn sûresinin maksat-ı aslîsi insanın "ahsen-i takvîm"de yaratılışıdır; incir ve zeytin bu yaratılışın rızıklandırılması için seçilmiş iki örnek meyvedir. İkisi de Filistin-Suriye coğrafyasının kâdim ağaçlarıdır; ikisi de uzun ömürlüdür (incir 100 yıl, zeytin 1000 yıl); ikisi de hayatın özünü temsil eder.