Yoruma Açık Burhan
Bu burhandaki ilmî dayanak henüz kesinlik kazanmamıştır. Kur'ân'ın işâret ettiği hakikat ile modern bilimin kesişim noktası üzerinde çalışmalar devam etmektedir. Okuyucu, safiye (temiz kalp) ile yaklaşmalı; kesin iman ile zan arasındaki farkı gözetmelidir.
"De ki: Rabbim ilmimi artır." (Tâhâ 20:114), Bu burhan, ilimde derinleşme niyetiyle sunulmuştur, kesin delil olarak değil.
الذي خلق سبع سماوات طباقا ۖ ما ترى في خلق الرحمن من تفاوت ۖ فارجع البصر هل ترى من فطور
"O ki, yedi göğü tabaka tabaka yarattı. Rahmân'ın yaratmasında bir uyumsuzluk görmezsin. Haydi, gözünü çevir de tekrar bak; hiçbir çatlak görüyor musun?"
فقضاهن سبع سماوات في يومين وأوحى في كل سماء أمرها ۚ وزينا السماء الدنيا بمصابيح وحفظا ۚ ذلك تقدير العزيز العليم
"Böylece onları iki günde yedi gök olarak takdir edip her göğe kendi işini vahyetti. Dünya göğünü kandillerle süsledik ve koruduk. İşte bu, Azîz ve Alîm'in takdiridir."
"O ki yedi göğü tabaka tabaka (tibakan) yarattı" (Mülk 3). "Üstünüze yedi sağlam (seba'an şidâdâ) inşa ettik" (Nebe' 12). "Bunları iki günde yedi sema olarak tamamladı, her semaya kendi emrini vahyetti" (Fussilet 12).
İslâm âlimleri "yedi sema" tabirinin esasen kâinatın muhtelif felekî mertebelerine işaret ettiğini, fakat aynı zamanda yer atmosferinin tabakalarını da içine aldığını vurgulamışlardır. Modern atmosfer fiziği yer çevresini şu katmanlara ayırır:
- Troposfer (0-12 km) - Hava olaylarının vuku bulduğu katman
- Stratosfer (12-50 km) - Ozon tabakasının bulunduğu katman
- Mezosfer (50-85 km) - Meteorların yandığı, en soğuk katman
- Termosfer (85-600 km) - ISS'in bulunduğu katman
- Ekzosfer (600-10.000 km) - Atmosferin uzaya teğet sınırı
Not: Bilim insanları atmosferi genelde 5 ana katman olarak sınıflar. İyonosfer ve manyetosfer gibi ek bölümleri de sayınca 7'ye ulaşılabilir, fakat bu tartışmalı bir sınıflamadır. "Yedi kat" eşleşmesi, âyetteki "yedi" sayısıyla örtüşen bir yorumdur; atmosfer biliminde mutlak ve tek tasnif değildir. Bununla birlikte Enbiya 32'de "semayı korunmuş bir tavan (sakfen mahfuza) yaptık" buyurulması, atmosferin meteorit, kozmik radyasyon ve solar rüzgâra karşı kalkan vazifesini hatırlatır ki bu kısım bilimsel olarak sağlamdır.
NASA Earth Observatory ve NOAA atmosfer semalarına göre yer atmosferi temel beş tabakaya (troposfer, stratosfer, mezosfer, termosfer, ekzosfer) bölünür. İyonosfer ve manyetosfer ile yedi fonksiyonel katmana ulaşılabilir. Manyetosfer 65.000 km'ye kadar uzanır, ekzosfer 10.000 km'ye, atmosferin %99'u ilk 30 km'dedir.
- NASA, Earth's Atmosphere Layers
- NOAA SciJinks, Layers of the Atmosphere
- Elmalılı Hamdi Yazır, Mülk 3 tefsiri
