Yedi Kat Sema ve Atmosfer Katmanları

Yedi Kat Sema ve Atmosfer Katmanları

Mülk 3, Nebe' 12 ve Fussılet 12 yedi kat semadan bahseder; modern atmosfer fiziği yer atmosferini de troposferden ekzosfere yedi tabaka olarak sınıflar.

Âyet67:3

الذي خلق سبع سماوات طباقا ۖ ما ترى في خلق الرحمن من تفاوت ۖ فارجع البصر هل ترى من فطور

"O, yedi göğü, birbiri üzerine yarattı. Rahmân'ın yaratmasında bir aykırılık, uygunsuzluk görmezsin. Gözünü döndür de bak, bir bozukluk görüyor musun?"

Âyet78:12

وبنينا فوقكم سبعا شدادا

"Üstünüze yedi sağlam bina (gök) çattık."

Âyet41:12

فقضاهن سبع سماوات في يومين وأوحى في كل سماء أمرها ۚ وزينا السماء الدنيا بمصابيح وحفظا ۚ ذلك تقدير العزيز العليم

"Böylece Allah onları iki günde yedi gök olmak üzere yerine koydu. Her göğe kendi işini bildirdi. Biz en yakın göğü kandillerle süsledik ve koruduk. İşte bu çok güçlü ve her şeyi bilen Allah'ın takdiridir."

"O ki yedi göğü tabaka tabaka (tibâkan) yarattı" (Mülk 3). "Üstünüze yedi sağlam (sebâ'an şidâdâ) inşâ ettik" (Nebe' 12). "Bunları iki günde yedi sema olarak tamamladı, her semaya kendi emrini vahyetti" (Fussılet 12).

İslâm âlimleri "yedi sema" tâbirinin esasen kâinatın muhtelif felekî mertebelerine işâret ettiğini, fakat aynı zamanda yer atmosferinin tabakalarını da içine aldığını vurgulamışlardır. Modern atmosfer fiziği yer çevresini tam olarak yedi katman olarak sınıflar:

  1. Troposfer (0-12 km), Hava olaylarının vukû bulduğu katman
  2. Stratosfer (12-50 km), Ozon tabakasının bulunduğu, sıcaklığın irtifâ ile arttığı katman
  3. Mezosfer (50-85 km), Meteorların yandığı, en soğuk katman
  4. Termosfer (85-600 km), Sıcaklığın 2.000 K'ye çıktığı, ISS'in bulunduğu katman
  5. Ekzosfer (600-10.000 km), Atmosferin uzaya teğet sınırı
  6. İyonosfer, Termosferi kesen elektrik yüklü katman; radyo dalgalarını yansıtır
  7. Manyetosfer, Yer manyetik alanının solar rüzgârla şekillendirdiği en dış katman

Her katmanın "kendi emri", yâni kendi sıcaklık profili, basıncı, kimyâsı ve fonksiyonu, vardır. Troposfer hava olaylarına, stratosfer UV soğurmaya, ezosfer iyon kalkanına müvekkeldir. Bu ilim, ancak XX. yüzyıl sonda balon ve uydu ölçümleriyle tesbît edilmiştir.

Enbiyâ 32'de "semâyı korunmuş bir tavan (sakfen mahfûzâ) yaptık" buyurulması da atmosferin meteorit, kozmik radyasyon ve solar rüzgâra karşı kalkan vazîfesini hatırlatır, modern astrofizikteki "atmospheric shielding" kavramının tam karşılığıdır.

Bilimsel arka plan

NASA Earth Observatory ve NOAA atmosfer şemâlarına göre yer atmosferi temel beş tabakaya (troposfer, stratosfer, mezosfer, termosfer, ekzosfer) bölünür; iyonosfer ve manyetosfer ile yedi fonksiyonel katmana ulaşır. Manyetosfer 65.000 km'ye kadar uzanır, ekzosfer 10.000 km'ye, atmosferin %99'u ilk 30 km'dedir.

Kaynaklar

İlgili burhânlar

Delulogydelulogy

Kur'an etrafında buluşan bir topluluk. Herkes için açık, reklamsız, ücretsiz.

Keşfet
Kaynak
  • Arapça metin: Uthmanic imlâ
  • Türkçe meal: Elmalılı H. Yazır
  • İkonlar: Lucide
© 2026 delulogy · Rahman ve Rahim olan Allah'ın adıyla