وأرسلنا الرياح لواقح فأنزلنا من السماء ماء فأسقيناكموه وما أنتم له بخازنين
"Rüzgârları aşılayıcı olarak gönderdik de gökten su indirdik, böylece onu size içirdik. Onun saklayıcıları siz değilsiniz."
الله الذي يرسل الرياح فتثير سحابا فيبسطه في السماء كيف يشاء ويجعله كسفا فترى الودق يخرج من خلاله ۖ فإذا أصاب به من يشاء من عباده إذا هم يستبشرون
"Allah, rüzgârları gönderir; onlar da bulutu kaldırır. Sonra onu gökte nasıl dilerse öyle yayar ve parça parça kılar. Yağmurun, onun arasından çıktığını görürsün. Onu, kullarından dilediği kimseye isabet ettirdiğinde, onlar hemen sevinirler."
والله الذي أرسل الرياح فتثير سحابا فسقناه إلى بلد ميت فأحيينا به الأرض بعد موتها ۚ كذلك النشور
"Allah, rüzgârları gönderendir; onlar bulutu kaldırıp savurur da onu ölü bir beldeye sevk ederiz, derken ölümünden sonra yeri onunla diriltiriz. İşte diriliş de böyledir."
Hicr sûresinin yirmi ikinci âyetinde Cenâb-ı Hak şöyle buyurur: "Biz rüzgârları aşılayıcı olarak gönderdik; sizin için semâdan su indirdik ve sizi onunla suladık. Onun hazinelerini elinde tutan da siz değilsiniz."
Burada geçen "riyâha levâkih" terkibi, "lakaha" (aşılamak, gebe bırakmak) kökünden türetilmiş çoğul bir sıfattır. Rüzgârların iki yönlü aşılama fonksiyonunu işaret eder:
1. Bitkisel aşılama (botanik): Anemofili denilen rüzgârla tozlaşma, dünya bitki örtüsünün yaklaşık %12'sinin üreme stratejisidir. Tahıllar, hurma, çam, meşe, ceviz tozlaşması bütünüyle rüzgâra bağlıdır.
2. Atmosferik aşılama (meteoroloji): Bulutta su buharının damlacık hâline gelebilmesi için kondensasyon çekirdeklerine (CCN, Cloud Condensation Nuclei) ihtiyaç vardır. Bu çekirdekler tuz aerosolleri, mineral toz, biyojenik partiküllerdir, hepsini rüzgâr taşır. Çekirdeksiz havada nem %300'e çıksa bile yağmur düşmez.
Bir tek "levâkih" kelimesinde Arap dili bu iki süreci aynı semantik kümede toplar. Modern bilim ancak XX. yüzyılda her iki mekanizmayı bağımsızca keşfetmiştir. Bedîüzzaman, Sözler'de rüzgârı "müvezzi-i memurîn", emir dağıtıcı bir memur, olarak takdim eder.
Pruppacher & Klett "Microphysics of Clouds and Precipitation" (Springer) eserine göre yağmurun teşekkülü için santimetre küpte yüzlerce ile binlerce CCN gerekir. Polenlerin de hem CCN hem ice-nucleating particle olarak çalıştığı 2014'te (Pope, Atmospheric Chemistry and Physics) ispatlandı. Yani "aşılayıcı rüzgâr" kavramı atmosfer biyofiziğinde tam karşılığını bulmuştur.
- Pruppacher & Klett, Microphysics of Clouds and Precipitation, Springer 2010
- Pope F.D., Pollen grains as cloud condensation nuclei, ACP 2014
- Bedîüzzaman, Sözler, Otuz Üçüncü Söz, Yirmi İkinci Pencere
