ولا تقف ما ليس لك به علم ۚ إن السمع والبصر والفؤاد كل أولئك كان عنه مسئولا
"Hakkında bilgin olmayan şeyin ardına düşme. İşitme, göz ve fuâd; işte onların her biri ondan sorumludur."
İsrâ 36: "Hakkında bilgin olmadığı şeyin ardına düşme; çünkü kulak, göz ve gönül, bunların hepsi (yaptığından) sorumludur." Âyet, kulak ve gözden sonra "fuâd" (kalp/beyin merkezi) zikreder; modern terminolojiyle bu beyin korteksidir.
Erişkin insan beyni yaklaşık 86 milyar nöron içerir (Azevedo et al. 2009, J Comp Neurol). Her nöron ortalama 1.000-10.000 sinaps üzerinden diğer nöronlarla iletişim kurar. Toplam sinaps sayısı yaklaşık 100 trilyon, Samanyolu'ndaki tahmini yıldız sayısının (100-400 milyar) 250-1000 katı.
Tek bir nöronun aksonu en uzunda 1 metreye ulaşabilir (omurilikten ayağa kadar). Sinyal iletim hızı 120 m/s. Bir saniyede beyin yaklaşık 100 trilyon işlem gerçekleştirir, günümüzün en güçlü süperbilgisayarlarından bile hızlı.
Bediüzzaman: "İnsanın küçük bir âlem olduğu söylenir; halbuki insan büyük bir âlemdir; kâinatın bir özü, küçültülmüş bir nüshasıdır." Beyindeki nöral bağlantı sayısının kâinattaki yıldız sayısını aşması, bu sözün ne kadar isabetli olduğunu gösterir.
Azevedo et al. (2009) izotropik fraksiyonatör yöntemiyle erişkin beyninde 86.1 ± 8.1 milyar nöron saymıştır. Bu sayı önceki "100 milyar" tahmininden biraz düşüktür. Sinaptik plastisite (Hebb 1949) öğrenmenin temelidir: birlikte ateşlenen nöronlar birlikte bağlanır.
- Azevedo et al. 2009, Journal of Comparative Neurology, "Equal numbers of neuronal and nonneuronal cells make the human brain an isometrically scaled-up primate brain"
- Kandel et al., Principles of Neural Science (5th ed.)
