Manyetosfer, Korunmuş Tavan

"Biz, göğü korunmuş bir tavan (sakfen mahfûza) yaptık. Onlar ise, oradaki âyetlerden yüz çevirmektedirler." (Enbiyâ 32)

Arapça "sakf" çatı, tavan; "mahfûz" ise korunan, muhafaza edilen anlamındadır. Kur'ân'ın bu ifadesi, semâyı sadece güzel bir yıldız kubbesi olarak değil, "koruyucu" bir örtü olarak takdim eder. Klasik tefsir ehli bu âyeti çoğu kez "düşmemekten korunmuş" şeklinde anlamış; ancak modern astronomi bu ifadeye yepyeni boyutlar katar.

Dünya'yı ölümcül tehlikelerden koruyan dört temel atmosferik/manyetik tabaka vardır:

Birincisi, Manyetosfer: Dünya'nın çekirdeğindeki sıvı demirin dönüşünden doğan manyetik alan, gezegenimizi kabaca 65.000 km uzaklığa kadar saran bir kalkan oluşturur. Güneş her saniye yaklaşık 1 milyon ton plazma, Güneş rüzgârı, fırlatır. Manyetosfer bu yüklü parçacıkların büyük kısmını saptırır; aksi halde atmosferimiz Mars'ınki gibi milyarlarca yıl önce uçup giderdi. Mars'ın bugün ince atmosferi ve cansız yüzeyi olmasının başlıca sebebi manyetik kalkanının kaybolmuş olmasıdır.

İkincisi, Ozon Tabakası (stratosferde): Güneş'in DNA'yi tahrip eden ultraviyole-B ve C ışınlarının %97-99'unu emer.

Üçüncüsü, Mezosfer: Saatte binlerce mikrometeoroidin sürtünmeyle yandığı katmandır. NASA verilerine göre günde yaklaşık 50-100 ton meteor maddesi atmosferde yanarak kül olur, yere ulaşmadan önce.

Dördüncüsü, Van Allen Kuşakları: Manyetosferin içindeki yüklü parçacıkları hapseden iki halka, kozmik radyasyonun büyük kısmını yer yüzüne ulaşmadan tutar.

Tüm bu sistemlerin birlikte çalışması, Kur'ân'ın 7. asırda telaffuz ettiği "sakfen mahfûza", korunmuş tavan, ifadesinin hayret verici ilmî karşılığıdır. James Van Allen 1958'de Explorer 1 uydusuyla bu radyasyon kuşaklarını keşfettiğinde, modern astronomi insana bu "tavan"ın gerçekten ne kadar korunmuş olduğunu yeni öğreniyordu.