وهو الذي خلق الليل والنهار والشمس والقمر ۖ كل في فلك يسبحون
"Geceyi, gündüzü, güneşi ve ayı yaratan O'dur. Bunların her biri kendi dairesinde dolaşmaktadır."
لا الشمس ينبغي لها أن تدرك القمر ولا الليل سابق النهار ۚ وكل في فلك يسبحون
"Ne güneşin aya çatması yaraşır, ne de gece gündüzü geçebilir; onların her biri kendi yörüngesinde yüzerler."
"O, geceyi, gündüzü, Güneş'i ve Ay'ı yaratandır. Her biri bir yörüngede (felek) yüzmektedir." (Enbiyâ 33)
"Ne Güneş Ay'a yetişebilir, ne de gece gündüzü geçebilir. Her biri bir felekte yüzerler." (Yâsîn 40)
Arapçada "felek" (فَلَك) kelimesi, dâirevî bir yol, yörünge mânâsına gelir; aynı kökten "fülk" (gemi, denizde dâirevî hareketle yüzdüğü için) türer. "Yesbehûn" (يَسْبَحُونَ) fiili ise "yüzmek", bir mâyî içinde sürtünmesizce kayma, mânâsına gelir. Bu iki kelimenin terkîbi şaşırtıcıdır: gök cisimleri sâbit kürelere çakılı değil, boşlukta dâirevî yollarda kendi başlarına seyahat ederler.
Hâlbuki nüzûl asrında (7. asır) hem Bizans hem Sâsânî astronomilerinde hâkim model, Aristoteles ve Batlamyus'un (M.S. 2. asır) "sâbit kürelerde dönen yıldızlar ve hareketsiz Dünyâ" anlayışıydı. Güneş'in de hareketli olduğu ancak Kopernik (1543), Kepler (1609) ve Newton'un (1687) çalışmalarıyla yerleşti. Hattâ Güneş'in kendi yörüngesinde, galaksimizin merkezi etrâfında, döndüğü ancak 20. asrın ilk yarısında Harlow Shapley ve Jan Oort'un çalışmalarıyla anlaşıldı. Güneş, Samanyolu galaksisinin merkezi etrâfında saatte yaklaşık 828.000 km hızla döner ve bir tam turunu yaklaşık 225 milyon yılda tamamlar, buna "galaktik yıl" denir.
Kur'ân'ın "her biri" tâbiri, Güneş dâhil, modern astronominin tasdîk ettiği gibi, hiçbir gök cismini istisnâ etmez. "Sebh" (yüzme) fiili ise sâdece eliptik dönüşü değil, uzayın üç boyutunda eğilen, sallanan, dalgalanan gerçek yörüngeleri çağrıştırır. Bediüzzaman Sözler'de "Şu kâinat sarayında her zerre, her seyyâre, vazîfedâr birer hareket ile bir tesbîh hâlindedir" der.
Kepler'in birinci kanunu (1609) gezegenlerin Güneş etrafında elips yörüngede döndüğünü gösterir. Newton (1687) bunu evrensel kütle çekimiyle açıkladı. Güneş Sistemi'nin tüm gezegenleri, Güneş ise galaksi merkezi etrafında, galaksi ise yerel galaksi grubu içinde harekettedir, "her biri bir felekte yüzer".
