"Güneş dürülüp toplandığında..." (Tekvîr 1)
"Ay tutulduğu zaman, Güneş ve Ay bir araya getirildiği zaman, işte o gün insan 'kaçacak yer nerede?' diyecektir." (Kıyâme 8-9)
Bu âyetler kıyâmet sahnelerinden bahsederken Güneş için "küvviret" (دُرldü, sarıldı, toplandı) fiilini kullanır. "Tekvîr" kökü, sarık sarmaya, bir şeyin etrafına bükmek-dürmek mânâsına gelir; aynı zamanda alevin, ışığın bir noktada toplanıp şiddetlenmesini de ifâde eder. Modern Güneş fiziği, bu kelimenin ilmî karşılığına dair iki ayrı tabaka açar.
Birincisi, Güneş Patlamaları (Solar Flares): Güneş'in yüzeyinde manyetik alan çizgileri sürekli olarak dolaşır, bükülür ve bazen ânî bir "yeniden bağlanma" (reconnection) olayında devâsâ enerji açığa çıkarır. Bu patlamalar, milyarlarca atom bombası gücünde olabilir ve Güneş'in koronasından milyonlarca derece sıcaklıkta plazma, Coronal Mass Ejection (CME), fırlatır. 1859'daki Carrington Olayı, Dünyâ'daki telgraf sistemlerini eritmişti; bugün benzer bir olay olsa elektrik şebekeleri çökerdi. NASA'nın Parker Solar Probe ve ESA'nın Solar Orbiter uyduları bu plazma fırtınalarını sürekli izler.
İkincisi, Güneş'in Nihâî Evrimi: 5 milyar yıl sonra Güneş, çekirdeğindeki hidrojeni tükettiğinde önce kızıl dev olarak şişer, sonra dış katmanlarını uzaya savurur ve geriye yoğun bir beyaz cüce kalır. Bu çöküş esnâsında Güneş'in maddesi gerçekten "dürülerek", kütleçekiminin tesiriyle merkeze çekilerek, Dünyâ büyüklüğünde bir küreye sıkışır. Beyaz cücenin yoğunluğu öyle yüksektir ki bir çay kaşığı maddesi yerde tonlarca ağırlık eder.
Kıyâme sûresinin "Güneş ve Ay bir araya getirildiği zaman" tâbiri ise iki yorumla okunabilir: ya parlaklıklarının kaybolup ayırt edilemez hâle gelmesi, ya da kütleçekimsel olarak yörünge bozulması ile gerçek bir yaklaşma. Her iki durum da modern astronominin Güneş Sistemi'nin sonu hakkındaki tasavvuruna uygundur, Güneş kızıl dev olduğunda Ay ve Dünyâ'nın yörüngeleri ciddi şekilde değişecektir.
Bediüzzaman, Sözler'de "Şems-i kâinat dahi bir gün kürre-i arz gibi vazifesini bitirip dünyaya 'haydi defol!' denilecek" der.
En şiddetli güneş patlamaları X-sınıfı olup 10^25 joule enerji açığa çıkarır. CME'ler saatte 1-3 milyon km hıza ulaşır, Dünyâ'ya 1-3 günde varır. NOAA SWPC ve NASA SDO uyduları Güneş aktivitesini sürekli takip eder. Güneş 11 yıllık manyetik döngüde aktivite zirveleri yaşar.
