ومن كل شيء خلقنا زوجين لعلكم تذكرون
"Her şeyden iki eş yarattık; umulur ki düşünüp öğüt alırsınız."
سبحان الذي خلق الأزواج كلها مما تنبت الأرض ومن أنفسهم ومما لا يعلمون
"Münezzehtir O ki bütün eşleri yarattı; yerin bitirdiklerinden, kendi nefslerinden ve bilmedikleri şeylerden."
والذي خلق الأزواج كلها وجعل لكم من الفلك والأنعام ما تركبون
"Bütün eşleri yaratan ve gemiden, davardan size binmeniz için şeyler kılan da O'dur."
"Her seyden de cift cift yarattik ki, dusunup ogut alasiniz." (Zariyat 49)
"Yerin bitirdiklerinden, kendi nefislerinden ve daha bilmedikleri (nice) seylerden butun ciftleri yaratan, Allah'i tenzih ederim." (Yasin 36)
Bu ayetler "cift" (zevc, زَوْج) kavramini butun yaratilisa genisletir. Klasik tefsirler bunu erkek-disi, gece-gunduz, yer-gok gibi makro ciftler olarak yorumlamis; fakat modern fizik, cift olma keyfiyetinin atom alti seviyede de hakim oldugunu ortaya koymustur.
1. Atom yapisi: Her atom ciftler uzerine kuruludur:
- Cekirdekteki proton (+) ile dis kabuktaki elektron (-): zit yuklu cift
- Cekirdekteki proton ile notron: kutlece yakin cift, guclu kuvvetle bagli
- Elektronlar orbitallere cift olarak yerlesir (Pauli dislama prensibi: her orbitalde zit spin'li iki elektron, spin yukari ve spin asagi cifti)
2. Madde-antimadde simetrisi: 1928'de Paul Dirac, kuantum mekaniginin denkleminden her parcacigin bir antiparcacik ciftine sahip olmasi gerektigini matematiksel olarak cikardi:
- Elektron <-> pozitron
- Proton <-> antiproton
- Notrino <-> antinotrino
1932'de Carl Anderson kozmik isinlarda pozitronu gozlemleyince Dirac'in denklemi ispatlandi (Nobel 1936). Bugun CERN'de antimadde rutin olarak uretilir.
3. Kuark ciftleri: Hadronlari olusturan kuarklar daima cift halinde bulunur:
- Up-down kuark cifti (proton: uud, notron: udd)
- Charm-strange cifti
- Top-bottom cifti
4. Kimyasal baglanma: Kovalent bag, iki atomun elektron cifti paylasmasiyla kurulur. Hidrojen molekulu H2'de iki H atomu bir elektron ciftini paylasir.
5. DNA cift sarmali: Hayatin temeli olan DNA, iki polinukleotid ipliginin tamamlayici baz ciftlemeleriyle (A-T, G-C) heliks olusturmasidir.
Zariyat 49'un en latif yonu "ve mimma la ya'lemun" (bilmedikleri nice ciftler) ifadesidir (Yasin 36'da). Bu, daha kesfedilmemis ciftlere acik bir kapi birakir; modern fizik gercekten 1928'den itibaren antimadde, 1964'ten itibaren kuarklar, 2012'de Higgs bozonu gibi yeni cift turleri kesfetmektedir.
Bediuzzaman 32. Soz'de "Kainatta her sey, sifat-i Ilahiyyenin gorunumu icin bir mizana konulmustur" der. Ciftlerin kainatin temel mimarisi olmasi, "tek olan Allah'in eserlerinden baska her seyin noksan ve esli yaratildigina" isaret eder: Halik tek (samed), mahluk daima ikidir.
Pauli dışlama prensibi (1925): aynı kuantum durumunda iki fermiyon bulunamaz. CP simetrisi madde-antimadde dengesini öngörür; fakat gözlemlenen baryon asimetrisi (kâinatın madde fazlalığı) kozmolojinin açık problemidir. Standart Model 6 kuark + 6 lepton + bunların antiparçacıkları + 4 ayar bozonu + Higgs ile çift simetri üzerine kuruludur.
- Dirac, P. A. M. (1928), The Quantum Theory of the Electron, Proc. Royal Society
- Anderson, C. D. (1933), The Positive Electron, Phys. Rev.
- CERN, Antimatter Programme
