Yoruma Açık Burhan
Bu burhandaki ilmî dayanak henüz kesinlik kazanmamıştır. Kur'ân'ın işâret ettiği hakikat ile modern bilimin kesişim noktası üzerinde çalışmalar devam etmektedir. Okuyucu, safiye (temiz kalp) ile yaklaşmalı; kesin iman ile zan arasındaki farkı gözetmelidir.
"De ki: Rabbim ilmimi artır." (Tâhâ 20:114), Bu burhan, ilimde derinleşme niyetiyle sunulmuştur, kesin delil olarak değil.
لقد أرسلنا رسلنا بالبينات وأنزلنا معهم الكتاب والميزان ليقوم الناس بالقسط ۖ وأنزلنا الحديد فيه بأس شديد ومنافع للناس وليعلم الله من ينصره ورسله بالغيب ۚ إن الله قوي عزيز
"Andolsun ki elçilerimizi beyyinelerle gönderdik, onlarla kitabı ve mîzânı da indirdik ki insanlar adaletle kalksın. Kendisinde şiddetli bir güç ve insanlar için yararlar bulunan demiri de indirdik. Allah, kimin kendisine ve elçilerine gaybda yardım ettiğini bilsin diye. Allah Kaviyy'dir, Azîz'dir."
Hadîd suresi (الحديد) Mushaf'ta 57. sıradadır. Demir elementinin sembolü Fe ve atom numarası 26'dır. Demirin Arapça yazılışı olan "حديد" (h-d-y-d) harflerinin ebced değerleri toplandığında ortaya tam 26 sayısı çıkar:
ح (8) + د (4) + ي (10) + د (4) = 26
Aynı kelime ال (lam-elif) takısı ile "الحديد" (al-hadid) yazıldığında ise:
ا (1) + ل (30) + ح (8) + د (4) + ي (10) + د (4) = 57
Yani hem demirin atom numarası (26), hem Mushaf'taki sure sırası (57), hem de demirin doğada bulunan dört kararlı izotopundan en bol olanı ^57Fe, Hadîd suresinin numarasıyla aynı kütle numarasına sahip izotop. ^56Fe en bol bulunan olsa da, ^57Fe Mössbauer spektroskopisinde nükleer rezonans için özel öneme sahiptir.
Bunun yanında, Mushaf'ın başından Hadîd 25'e kadar tam 5100 âyet sayılır; Britannica'ya göre Dünya'nın demirden katı iç çekirdeği yüzeyden takriben 5100 km derinliktedir.
Önemli uyarı: Ebced (gematria) yöntemi, Arap alfabesindeki her harfe sabit bir sayısal değer atar. Ancak bu hesaplamalar seçmeci (selective) bir yönteme dayanır: aynı kelimenin artikelli/artikelsiz yazılışından farklı sayılar üretmek, sadece işe yarayan eşleşmeleri alıp diğerlerini görmezden gelmek bilimsel bir yöntem değildir. Bu sayısal tevafuklar, kesin delil sayılmaz; ancak "remzî işaretler" olarak değerlendirilir. Bilimsel camiada bu tür sayısal eşleştirmeler genel kabul görmez.
Bedîüzzaman Mektubat'ta Kur'ân'ın "esrar-ı huruf" yani harflerin sırlarından bahseder ve her harfin maddî/manevî bir vazifesi olduğuna dikkat çeker. Cifr ve ebced ilminde bu tarz tevafuklar "remzî işaretler" olarak değerlendirilir.
Demirin doğal izotopları: ^54Fe (%5.85), ^56Fe (%91.75), ^57Fe (%2.12), ^58Fe (%0.28). ^57Fe çekirdeği spin-1/2 olduğundan Mössbauer spektroskopisinde 14.4 keV gama-ışınıyla rezonans verir; bu, demir bileşiklerinin elektronik yapısını analizde temel araçtır. Ebced (gematria) sistemi Arapça'da her harfe sabit sayısal değer atar.
- Britannica, Earth's Inner Core
- IUPAC, Atomic Weights and Isotopic Compositions
- Bediüzzaman Said Nursî, Mektubat, 29. Mektup
