Hidrojen ve Şems Sûresi

"Güneşe ve onun ışığına yemin olsun. Onu tâkip eden Ay'a yemin olsun..." (Şems 1-2)

Şems sûresi (الشمس, Güneş) 91. sıradadır ve 15 âyetten ibarettir. Bu sûrenin husûsî bir özelliği vardır: On beş âyetin tamâmı "ـها" (hâ, bağlantı zamiri) harf-i taksîriyle nihâyet bulur:

دحاها (Şems 6, yaydı onu) طحاها (Şems 7, döşedi onu) سواها (Şems 7, düzenledi onu) زكاها (Şems 9, temizleyen onu) دساها (Şems 10, gömen onu)

Hidrojen elementinin sembolü Latin alfabesinde H harfidir; Arapça'da bu sese karşılık gelen harf هـ (hâ)'dır. Güneşin kütlesinin yaklaşık %74.9'u hidrojen, %23.8'i helyumdur (NASA). Yâni güneş, kelimenin maddî mânâsında, "hâ-elementi"nin koca bir küresidir.

Şems sûresinin her âyetinin "ـها" ile bitmesi, yâni güneşi anlatan sûrenin hidrojen sembolüyle örülmesi, sayısal/dilsel bir tevâfuk olarak müfessirlerce zikredilmiştir. Bu tek başına ilmî bir delîl değildir; lâkin bir bütün olarak Kur'ân'ın i'câz örüntüsünün bir parçası kabul edilir.

Hidrojen, kâinattaki bütün elementlerin atasıdır. Big Bang'in ilk üç dakikasında oluşan bu en hafif element (atom numarası 1, kütle 1.008), kâinat baryonik kütlesinin %75'ini teşkil eder. Yıldızlar hidrojeni helyuma dönüştürerek (proton-proton zinciri) ışık ve enerji üretir. Bizim güneşimiz saniyede 600 milyon ton hidrojeni 596 milyon ton helyuma çevirir; aradaki 4 milyon ton kütle E=mc² ile tamâmı enerjiye dönüşür ve Dünyâ'yı ısıtır.

Su (H₂O), bütün organik moleküller (CHO bileşikleri), DNA, hepsi hidrojen üzerine kuruludur. Şems sûresinin sonunda Allah'ın Semûd kavmini "tesviyetle" hizâya getirmesi (Şems 14: sevvâhâ, düzene koydu onu) anlatılır; bu da yıldızların hidrojeni füzyonla "düzenleyip" daha ağır elementlere dönüştürmesini hatırlatır.