Demirin Gökten İndirilmesi

Demirin Gökten İndirilmesi

Hadîd suresi 25. âyet demirin "indirildiğini" (enzelna) bildirir, modern astrofizik demirin yıldız çekirdeklerinde dövüldüğünü ve Dünya'ya göktaşlarıyla ulaştığını ispatlamıştır.

Âyet57:25

لقد أرسلنا رسلنا بالبينات وأنزلنا معهم الكتاب والميزان ليقوم الناس بالقسط ۖ وأنزلنا الحديد فيه بأس شديد ومنافع للناس وليعلم الله من ينصره ورسله بالغيب ۚ إن الله قوي عزيز

"Andolsun ki elçilerimizi beyyinelerle gönderdik, onlarla kitabı ve mîzânı da indirdik ki insanlar adaletle kalksın. Kendisinde şiddetli bir güç ve insanlar için yararlar bulunan demiri de indirdik. Allah, kimin kendisine ve elçilerine gaybda yardım ettiğini bilsin diye. Allah Kaviyy'dir, Azîz'dir."

"Andolsun ki Biz peygamberlerimizi açık delillerle gönderdik ve insanlar adaleti yerine getirsinler diye beraberlerinde Kitab'ı ve mizanı indirdik. Bir de demiri indirdik (enzelne'l-hadîd); onda büyük bir kuvvet ve insanlar için pek çok faydalar vardır." (Hadîd 25)

Buradaki "enzelnâ" (أَنزَلْنَا) kelimesi "indirme" anlamında olup yukarıdan aşağıya bir intikali ifade eder. Klasik müfessirlerin bir kısmı bunu mecazî yorumlasa da modern astrofizik, kelimenin sözlük anlamında da hayret verici biçimde doğru olduğunu ortaya koymuştur.

Demir (Fe), periyodik cetvelin en kararlı çekirdeğidir. Bir yıldız demire kadar olan elementleri füzyonla üretebilir; fakat demirden daha ağır bir element üretmek için enerji harcamak gerekir, üretmek değil. Bu sebeple demir, yıldız füzyonunun "duvarı"dır. Yıldız çekirdeği demirle dolduğu an, dış basıncı tutamaz ve süpernova patlar. İşte Dünya'daki ve insan kanındaki bütün demir atomları, milyarlarca yıl evvel patlayan süpernovalardan saçılıp kâinata yayılmış, sonra Güneş ve gezegenlerin oluşumu sırasında Dünya'ya ulaşmıştır.

NASA bunu şöyle ifade eder: "Bütün ağır elementler yıldızlarda dövüldü; biz yıldız tozuyuz." Demek ki demir, kelimenin tam anlamıyla "gökten indirilmiştir." Hadîd suresinin ifadesi, modern nükleer astrofiziğin kâinat ölçeğindeki demir kaynağını harfiyen tarif eder.

Bedîüzzaman Said Nursî, Lem'alar'ında "Her zerrenin ne kadar yüksek vazifeleri var" dedikten sonra, küçük bir demir parçasının dahi koca yıldızların eserini taşıdığına dikkat çeker. Hadîd 25'in "büyük kuvvet ve faydalar" ifadesi ise demirin medeniyetin temel taşı olduğuna işaret eder; çelik, makine, inşaat, hatta insan hemoglobinindeki kan dolaşımı bu unsura bağlıdır.

Bilimsel arka plan

Demir (^56Fe) çekirdeğinin nükleon başına bağlanma enerjisi 8.79 MeV ile en yüksektir. Yıldız nükleosentezi yalnızca demire kadar enerji açığa çıkarır; daha ağır elementler süpernova patlamaları, nötron yıldızı çarpışmaları (kilonova) veya s-/r-süreçlerinde sentezlenir. Dünya çekirdeğindeki demirin kütlesi ~1.94x10^24 kg, yer kabuğundaki kütle oranı ise %5'tir.

Kaynaklar

İlgili burhânlar