ألم تر أن الله يزجي سحابا ثم يؤلف بينه ثم يجعله ركاما فترى الودق يخرج من خلاله وينزل من السماء من جبال فيها من برد فيصيب به من يشاء ويصرفه عن من يشاء ۖ يكاد سنا برقه يذهب بالأبصار
"Görmedin mi Allah bulutları sürüyor, sonra arasını birleştiriyor, sonra onu yığın yapıyor. Bunun ardından yağmurun onun arasından çıktığını görürsün. Gökten, oradaki dağlardan dolu indirir de onu dilediğine isabet ettirir, dilediğinden de uzak tutar. Onun şimşeğinin parıltısı neredeyse gözleri alıp götürür."
الله الذي يرسل الرياح فتثير سحابا فيبسطه في السماء كيف يشاء ويجعله كسفا فترى الودق يخرج من خلاله ۖ فإذا أصاب به من يشاء من عباده إذا هم يستبشرون
"Allah, rüzgârları gönderir; onlar da bulutu kaldırır. Sonra onu gökte nasıl dilerse öyle yayar ve parça parça kılar. Yağmurun, onun arasından çıktığını görürsün. Onu, kullarından dilediği kimseye isabet ettirdiğinde, onlar hemen sevinirler."
والله الذي أرسل الرياح فتثير سحابا فسقناه إلى بلد ميت فأحيينا به الأرض بعد موتها ۚ كذلك النشور
"Allah, rüzgârları gönderendir; onlar bulutu kaldırıp savurur da onu ölü bir beldeye sevk ederiz, derken ölümünden sonra yeri onunla diriltiriz. İşte diriliş de böyledir."
Nûr sûresinin kırk üçüncü âyeti, yağmurun teşekkülünü dikkat çekici bir tafsilatla nakleder: "Görmedin mi ki Allah bulutları sürüyor, sonra onları birbirine ekliyor, sonra onları yığın hâline getiriyor; nihayet yağmurun onların aralarından çıktığını görürsün."
Modern meteoroloji bu silsileyi aynen şöyle tarif eder:
- Sürülme (yüzci) - Rüzgârlar küçük bulut hücrelerini birbirine doğru iterler.
- Birleştirme (yüellifu beynehu) - Küçük cumulus kümeleri çarpışıp daha büyük kümelere dönüşür.
- Yığılma (rukam) - Konveksiyon akımı küçük bulutları üst üste istif edip dikey olarak gelişen kumulonimbus kuleleri inşa eder. Bu kuleler 12-16 km irtifaa kadar yükselebilir.
- Damla çıkışı (yahrucu'l-vedk) - Damlacıklar collision-coalescence (çarpışma-birleşme) sürecinde büyür; kritik kütleyi aşınca aşağı düşer.
Aynı sûrede devamla buz dağları (cibalin min beredin) ve şimşek-yıldırım zinciri zikredilir. Bu da tek bir nazil sahnede mikrofizik, dinamik ve elektrodinamik üçlüsünün birleştirildiği tek edebî tasvirdir.
Hiçbir yedinci yüzyıl Arab'ı bulutların sürüldüğünü, birleştiğini, yığıldığını ayrı fiil köklerle ayırt edemezdi; bu kademe, ancak meteoroloji âletlerinin verdiği bir dil ile kayıt altına alınabilir.
WMO ve AMS atmosfer fizigi literature yagmurun dort asamali olusumunu tarif eder: nukleasyon, kondensasyon, koalesans, cokelme. Konvektif sistemlerde Bergeron-Findeisen sureci buz kristalleri uzerinde su buharinin hizla yogusmasiyla isler. Kumulonimbus tepe sicakliklari -60 °C'ye duser, oradaki kristaller inis halinde eriyip yagmur olarak yere ulasir.
- American Meteorological Society Glossary
- NOAA, Jetstream Cloud Classifications
- Elmalılı Hamdi Yazır, Hak Dini Kur'ân Dili, Nur 43 tefsiri
