Terminal Hız ve Düşüş

Terminal Hız ve Düşüş

Hac 31'in "gökten düşüp parçalanan, kuşların kapıştığı veya rüzgârın sürüklediği" tasviri, atmosfer içinde düşen cisimler için terminal hız fiziğine işâret eder.

Âyet22:31

حنفاء لله غير مشركين به ۚ ومن يشرك بالله فكأنما خر من السماء فتخطفه الطير أو تهوي به الريح في مكان سحيق

"Allah için, O'na eş koşmayan, O'nun birliğine inanmış kimseler olun. Allah'a ortak koşan kimse, gökten düşüp de kuşların kaptığı veya rüzgarın bir uçuruma sürüklediği şeye benzer."

Âyet67:19

أولم يروا إلى الطير فوقهم صافات ويقبضن ۚ ما يمسكهن إلا الرحمن ۚ إنه بكل شيء بصير

"Üstlerinde kanatlarını açıp yumarak uçan kuşları görmüyorlar mı? Onları Rahmân'dan başkası tutmuyor. Doğrusu O, her şeyi görmektedir."

"Allah'a ortak koşmaksızın hânifler olarak (O'na yönelin). Kim Allah'a ortak koşarsa sanki gökten düşmüş de kendisini kuşlar kapışıyor veya rüzgâr onu uzak bir yere sürüklüyor gibidir." (Hac 31)

Bu temsîl, fizikî açıdan oldukça hassas bir tasviri içerir. Yüksekten düşen bir cismin hareketi, klâsik mekânikte üç safhaya ayrılır:

  1. Serbest düşüş başlangıcı: Yerçekimi ivmesi (g = 9.81 m/s²) cismi aşağı çeker. Hava direnci başlangıçta küçüktür.
  2. Hızlanma evresi: Cisim hızlandıkça hava direnci de artar (F_drag ∝ v² yaklaşık olarak).
  3. Terminal hız: Hava direnci yerçekimine eşitlendiğinde net kuvvet sıfır olur; cisim sâbit hızla iner. İnsan vücudu yüzüstü pozisyonda yaklaşık 200 km/saatte (54 m/s) terminal hıza ulaşır.

Âyet üç sahne çizer:

  • "Gökten düşmüş": Yüksekten serbest düşüş.
  • "Kuşlar kapışıyor": Düşen bir cisim açık alanda, etoburlara/akbabalara yem olur. Hayvanlar leşi parçalar.
  • "Rüzgâr uzak yere sürüklüyor": Hafif veya parçalanmış bir cisim, yüksek atmosferdeki rüzgârlarla geniş alana dağıtılır.

Bu üç sahnenin fizikî sıralaması mânîdârdır. Terminal hızda ulaşan bir cisim yere çarptığında parçalanır (jet kazalarında olduğu gibi). Parçalandıktan sonra, ağır parçalar düşerken hayvanlara yem olur; hafif parçalar (özellikle giysi, kâğıt vb. düşük yoğunluklu malzemeler) terminal hızı çok düşük olduğundan rüzgârla kilometrelerce ötelere taşınır.

Mülk 19. âyet kuşların aerodinamik fiziğine bir başka açıdan değinir: "Üstlerindeki kuşları, sıralar hâlinde kanat çırparken ve süzülürken görmediler mi? Onları havada Rahmân'dan başkası tutmaz." Kuşların kanatları kaldırma kuvvetini Bernoulli prensibiyle üretir; süzülürken ise yerçekimini kanat profilindeki basınç farkıyla dengelemek zorundadır. Kuşların havada tutulması fizikî kanunların ahengiyledir, fakat o kanunların kâimi de Allâh'tır.

Kur'ân teşbîhleri, hem edebî güzelliğiyle hem de fizikî hassasiyetiyle muhataba mü'cizevî bir tablo sunar. Bediüzzaman 19. Söz'de "Kur'ân'ın temsîlâtı, en derin hakîkatleri en avâmî zihinlere ders verir" der.

Bilimsel arka plan

İnsan terminal hızı 53 m/s (yüzüstü) - 90 m/s (dikine). Yağmur damlası 9 m/s, kar tanesi 1.5 m/s, dolu 30-40 m/s. Skydiver Felix Baumgartner 2012'de 39 km irtifâdan atlayarak 1357 km/saate ulaştı (ses bariyerini geçerek).

Kaynaklar

İlgili burhânlar

Delulogydelulogy

Kur'an etrafında buluşan bir topluluk. Herkes için açık, reklamsız, ücretsiz.

Keşfet
Kaynak
  • Arapça metin: Uthmanic imlâ
  • Türkçe meal: Elmalılı H. Yazır
  • İkonlar: Lucide
© 2026 delulogy · Rahman ve Rahim olan Allah'ın adıyla