وما تكون في شأن وما تتلو منه من قرآن ولا تعملون من عمل إلا كنا عليكم شهودا إذ تفيضون فيه ۚ وما يعزب عن ربك من مثقال ذرة في الأرض ولا في السماء ولا أصغر من ذلك ولا أكبر إلا في كتاب مبين
"Hangi işi yaparsan yap, Kur'ân'dan ne okursan oku, ne işte çalışırsan çalış, unutmayın ki, siz ona dalıp gitmişken, biz sizin üzerinizde şahidiz. Ne yerde, ne de gökte zerre kadar hiç bir şey Rabbinin gözünden kaçmaz. Ne zerreden daha küçük, ne de ondan daha büyük! Ancak bunların hepsi apaçık bir kitaptadır."
وقال الذين كفروا لا تأتينا الساعة ۖ قل بلى وربي لتأتينكم عالم الغيب ۖ لا يعزب عنه مثقال ذرة في السماوات ولا في الأرض ولا أصغر من ذلك ولا أكبر إلا في كتاب مبين
"İnkâr edenler: "Bize o kıyamet saati gelmez." dediler. De ki: "Hayır, öyle değil, gaybı bilen Rabbim hakkı için kıyamet size mutlaka gelecektir. O'nun ilminden göklerde ve yerde zerre kadar bir şey kaçmaz. Bundan daha küçük ve daha büyük ne varsa, hepsi muhakkak açık bir kitaptadır.""
Yûnus sûresi 61. âyetin son kısmı şöyle der: "...zerre ağırlığında bir şey, hattâ ondan daha küçüğü ve daha büyüğü Rabbinden gizli kalmaz." Burada anahtar ifâde "ve lâ esğaru min zâlike ve lâ ekberu", "ne ondan küçük ne ondan büyük" cümlesidir.
Bu, Kur'ân'ın indiği 7. asırda inanılmaz bir beyandır. Çünkü o devirde "zerre" tasavvur edilebilen en küçük cüzdü ve atomik teorinin kendisi bile sâdece felsefî bir spekülasyondu. Âyet, "zerreden daha küçük" bir mertebe bulunduğunu açıkça ifâde eder.
Modern parçacık fiziği bu mertebeleri tek tek ortaya çıkardı:
- Atom (~10⁻¹⁰ m): kimyâsal elementlerin temel birimi
- Çekirdek (~10⁻¹⁵ m): proton ve nötron
- Nükleon (~10⁻¹⁵ m): proton/nötron, üç kuarktan oluşur
- Kuark (<10⁻¹⁹ m): yukarı, aşağı, tılsım, garip, üst, alt
- Elektron, nötrino (<10⁻¹⁸ m): noktasal leptonlar
- Sicim (~10⁻³⁵ m, teorik): Planck ölçeği
Ayrıca güçlü kuvveti taşıyan gluonlar, zayıf kuvveti taşıyan W ve Z bozonları, elektromanyetik kuvveti taşıyan fotonlar ve kütle veren Higgs bozonu da Standart Model'in sakinleridir. Higgs bozonu 2012'de CERN'de keşfedildi.
Daha şaşırtıcısı, bu parçacıkların büyük kısmının kendisi de kararsızdır; piyon, müon, tau, çeşitli mezonlar saniyenin trilyonda biri kadar yaşarlar. Fakat hepsi "bir kitapta yazılıdır", yâni Allâh'ın ilminde mukayyettir. CERN'in LHC'sinde saniyede milyonlarca çarpışma kayıt altına alınır; Kur'ân'ın 1400 yıl önce söylediği "apaçık bir kitap" tâbiri, modern fizik laboratuvarlarındaki muazzam veri kütleğine adetâ önceden işâret etmiştir.
Bediüzzaman'ın "Hiçbir zerre yoktur ki, namazını kılmasın, vazîfesini terk etsin" sözü, bu mikro âlemin de ilâhî bir nizam içinde olduğunu söyler.
Kuark hapsedilmesi (color confinement) yüzünden kuarklar serbest gözlenemez; sâdece hadronlar içinde tezâhür ederler. Nötrino kütlesi <0.8 eV/c² (KATRIN deneyi 2022). LHC'nin enerjisi proton başına 6.8 TeV.
