Ötegezegenler, Yedi Yer Misli

"Allah, yedi göğü ve yerden de onların benzerini (misli) yaratandır. Emir bunlar arasında iner durur. Tâ ki Allah'ın her şeye kâdir olduğunu ve Allah'ın ilminin her şeyi kuşattığını bilesiniz." (Talâk 12)

Bu âyetin son derece dikkat çekici noktası, "min el-arzi mislehünne", yerden de onların benzerini, ifâdesidir. Klasik tefsîrlerin çoğu bunu "yer yüzünün yedi tabakası" şeklinde yorumlamış olsa da, lafzın umûmî mânâsı "yedi göğe benzer şekilde, yer cinsinden de yedi (veya çoğul olarak çok sayıda) varlık" anlamını da kapsar. Modern astronomi bu ihtimâle yepyeni bir buut açar.

İlk ötegezegen (exoplanet), yâni Güneş Sistemi dışında, başka bir yıldızın etrafında dönen gezegen, 1992'de bir pulsar etrafında, 1995'te ise normal bir yıldız (51 Pegasi) etrafında keşfedildi. Bu keşif Michel Mayor ve Didier Queloz'a 2019 Nobel Fizik Ödülü kazandırdı. NASA'nın Kepler ve TESS uydularıyla bugün doğrulanmış ötegezegen sayısı 5800'ü geçmiştir; tahminî sayı ise galaksimizde trilyonlardadır.

Bunlardan en şaşırtıcı keşif 2017'de duyuruldu: TRAPPIST-1 sistemi. 39 ışık yılı uzaklıktaki bu kırmızı cüce yıldızın etrafında tam yedi adet Dünyâ büyüklüğünde kayalık gezegen tespit edildi (TRAPPIST-1b'den 1h'e). Bu yedi gezegenden üçü "yaşanabilir bölge"de, yâni sıvı suyun mümkün olabileceği sıcaklık aralığında, bulunmaktadır. NASA'nın resmi açıklamasında "yedi Dünyâ" tâbiri kullanıldı ve haber dünyâ basınında manşet oldu.

Talâk 12'nin "yedi gök ve onların misli yedi yer" tâbiri ile TRAPPIST-1'in "tek bir yıldız etrafında yedi Dünyâ-misli gezegen" gerçeği arasındaki paralellik, zorlama bir tevil değildir; aksine âyetin lafzına son derece uygun bir ilmî tezahürdür. James Webb teleskopunun bugün bu gezegenlerin atmosferlerini analiz etmesi, "Allah'ın ilminin her şeyi kuşattığını bilesiniz" hitâbının tefekküre değen bir karşılığıdır.