لا الشمس ينبغي لها أن تدرك القمر ولا الليل سابق النهار ۚ وكل في فلك يسبحون
"Ne güneşin aya erişmesi yaraşır, ne de gece gündüzün öne geçeni olur. Her biri bir yörüngede yüzer."
وجعل القمر فيهن نورا وجعل الشمس سراجا
"Ayı onların içinde bir nûr kıldı, güneşi de bir kandil kıldı."
"Ne Güneş Ay'a yetişebilir, ne de gece gündüzü geçebilir. Her biri bir felekte yüzerler." (Yâsin 40)
"Onların içinde Ay'ı bir nûr, Güneş'i ise bir ışık (sirâc) yaptı." (Nûh 16)
Yâsin 40'ın "lâ eş-şemsu yenbeğî lehâ en tüdrike'l-kamer", "Güneş Ay'a yetişemez", ifadesi, ilk bakışta basit bir astronomik gözlem gibi görünür: Güneş ile Ay gökyüzünde farklı hızlarda hareket eder ve birbirleriyle çarpışmaz. Lâkin ifadenin lafzî inceliği "yenbeğî" (yakışmaz, lâyık değil, kâdir değil) fiili, sadece bir gözlem değil, bir tasarım kanununun ifadesidir. Modern astronomide bu kanunlardan biri "tidal locking", gel-git kilitlenmesi, adını alır.
Ay, Dünya etrafında bir tam tur atarken (yaklaşık 27.3 günde) aynı zamanda kendi ekseninde de tam bir tur atar. Bu iki sürenin birbirine eşit olması bir tesadüf değildir; Dünya'nın Ay üzerine uyguladığı gel-git çekim kuvveti, milyarlarca yıl boyunca Ay'ın dönüşünü yavaşlatarak bu kilitli duruma getirmiştir. Sonuç: Ay, Dünya'ya her zaman aynı yüzünü gösterir; Ay'ın "karanlık yüzü" Dünya'dan asla görünmez. Bu yüzü ilk kez 1959'da Sovyet Luna 3 sondası fotoğraflayabildi.
Bu hassas dengeye benzer şekilde, Ay'ın yörüngesi Dünya'dan her yıl yaklaşık 3.8 cm uzaklaşmaktadır, yani Ay yavaş yavaş Dünya'dan çekiliyor. Aynı zamanda Dünya'nın dönüşü de yavaşlıyor (asırda yaklaşık 1.7 milisaniye). Bu kanunlar olmasa, Ay ya Dünya'ya çarpar ya da uzaya kaçar; hayat bugünkü dengeyle var olabilmiştir.
Aynı kanun Güneş Sistemi'nde başka çift sistemlerde de görülür: Pluton ile Charon birbirine kilitlidir, Merkür ise Güneş ile 3:2 spin-orbit rezonansındadır. TRAPPIST-1 sistemindeki ötegezegenlerin tamamı yıldızlarına kilitlidir. Yâsin âyetinin "her biri bir felekte yüzer" ifadesi ise her gök cisminin belirlenmiş hassas bir program çerçevesinde, birbirine yetişmeden, çarpışmadan, devam ettiğini bildirir.
Bedîüzzaman'ın "Şu kâinat sarayında en küçük zerreden en büyük yıldıza kadar her şey, bir mizan-ı mahsus ile takdir edilmiştir" sözü, gel-git kilitlenmesinin sessiz delaletini özetler.
Ay'ın sidereal dönemi (27.32 gün) ile kendi ekseni etrafındaki dönüşü tam olarak eşittir, bu "1:1 spin-orbit rezonansı"dır. Ay yörüngesi yılda 3.8 cm artıyor; bu değer Apollo astronotlarının bıraktığı lazer reflektörlerle ölçülmektedir. Dünya'nın gün uzunluğu da milenyumda ~17 milisaniye artar.
