لا الشمس ينبغي لها أن تدرك القمر ولا الليل سابق النهار ۚ وكل في فلك يسبحون
"Ne güneşin aya çatması yaraşır, ne de gece gündüzü geçebilir; onların her biri kendi yörüngesinde yüzerler."
وجعل القمر فيهن نورا وجعل الشمس سراجا
"Ve Ay'ı bunların içinde bir nur yapmış, güneşi de bir lamba kılmış."
"Ne Güneş Ay'a yetişebilir, ne de gece gündüzü geçebilir. Her biri bir felekte yüzerler." (Yâsîn 40)
"Onların içinde Ay'ı bir nûr, Güneş'i ise bir ışık (sirâc) yaptı." (Nûh 16)
Yâsîn 40'ın "lâ eş-şemsü yenbeğî lehâ en tüdrike'l-kamer", "Güneş Ay'a yetişemez", tâbiri, ilk bakışta basit bir astronomik gözlem gibi görünür: Güneş ile Ay gökyüzünde farklı hızlarda hareket eder ve birbirleriyle çarpışmaz. Lâkin tâbirin lafzî inceliği "yenbeğî" (yakışmaz, lâyık değil, kâdir değil) fiili, sâdece bir gözlem değil, bir tasarım kanununun ifâdesidir. Modern astronomide bu kanunlardan biri "tidal locking", gel-git kilitlenmesi, adını alır.
Ay, Dünyâ etrafında bir tam tur atarken (yaklaşık 27.3 günde) aynı zamanda kendi ekseninde de tam bir tur atar. Bu iki sürenin birbirine eşit olması bir tesâdüf değildir; Dünyâ'nın Ay üzerine uyguladığı gel-git çekim kuvveti, milyarlarca yıl boyunca Ay'ın dönüşünü yavaşlatarak bu kilitli duruma getirmiştir. Sonuç: Ay, Dünyâ'ya her zaman aynı yüzünü gösterir; Ay'ın "karanlık yüzü" Dünyâ'dan asla görünmez. Bu yüzü ilk kez 1959'da Sovyet Luna 3 sondası fotoğraflayabildi.
Bu hassas dengeye benzer şekilde, Ay'ın yörüngesi Dünyâ'dan her yıl yaklaşık 3.8 cm uzaklaşmaktadır, yâni Ay yavaş yavaş Dünyâ'dan çekiliyor. Aynı zamanda Dünyâ'nın dönüşü de yavaşlıyor (asırda yaklaşık 1.7 milisaniye). Bu kanunlar olmasa, Ay ya Dünyâ'ya çarpar ya da uzaya kaçar; hayat bugünkü dengeyle mevcûd olamazdı.
Aynı kanun Güneş Sistemi'nde başka çift sistemlerde de görülür: Plüton ile şarîki Charon birbirine kilitlidir, Mercür ise Güneş ile 3:2 spin-orbit rezonansındadır. TRAPPIST-1 sistemindeki ötegezegenlerin tamâmı yıldızlarına kilitlidir. Yâsîn âyetinin "her biri bir felekte yüzer" tâbiri ise her gök cisminin tâyîn edilmiş hassas bir program çerçevesinde, birbirine yetişmeden, çarpışmadan, devâm ettiğini bildirir.
Bediüzzaman'ın "Şu kâinat sarayında en küçük zerreden en büyük yıldıza kadar her şey, bir mîzân-ı mahsûs ile takdîr edilmiştir" sözü, gel-git kilitlenmesinin sessiz delâletini hülâsa eder.
Ay'ın sidereal dönemi (27.32 gün) ile kendi ekseni etrafındaki dönüşü tam olarak eşittir, bu "1:1 spin-orbit rezonansı"dır. Ay yörüngesi yılda 3.8 cm artıyor; bu değer Apollo astronotlarının bıraktığı lazer reflektörlerle ölçülmektedir. Dünyâ'nın gün uzunluğu da milenyumda ~17 milisaniye artar.
