Pulsar (Târık Yıldızı)

"Andolsun semâya ve Târık'a! Târık'ın ne olduğunu sana ne bildirdi? O, (karanlığı) delip geçen yıldızdır." (Târık 1-3)

Arapçada "tarq" (طَرْق) kökü "kuvvetle vurmak, çekiçle dövmek, çarpmak" mânâsına gelir. Aynı kökten "mıtraka" (çekiç) ve "tarîk" (yol, ayağın yere vurmasından) türemiştir. Sûreye adını veren bu kelime, sıradan bir yıldıza değil, "vuran, çarpan, darbe indiren" husûsî bir gök cismine işâret eder. Üçüncü âyet ise onu "en-necmü's-sâkıb", karanlığı delip geçen ışıklı yıldız, diye tavsîf eder.

Modern astronomide pulsarlar, 1967'de Jocelyn Bell Burnell ve Antony Hewish tarafından keşfedilen son derece yoğun nötron yıldızlarıdır. Süpernova patlamasından arta kalan bu yıldızlar, saniyede yüzlerce kez kendi etraflarında dönerken iki kutbundan radyo dalgaları ve elektromanyetik darbeler yayar. Dünyâ'dan bakıldığında bu darbeler, deniz fenerinin ışığı gibi düzenli aralıklarla "vurarak" gelir, saniyede bir-iki defâdan, milisaniyede birkaç defâya kadar. Astronomlar bu darbelere "pulse" (vuruş, darbe) adını vermişlerdir; "pulsar" kelimesi de "pulsating star", vuran yıldız, kısaltmasıdır.

Bir pulsarın ışığı atmosferimizi delip geçecek kadar şiddetlidir; "sâkıb" (delici, nüfûz edici) sıfatı bu hâle tam mutâbıktır. İlk keşfedilen pulsar PSR B1919+21'in radyo darbeleri o kadar düzenliydi ki, Bell ve ekibi başlangıçta bunu bir medeniyet sinyali sandı ve "LGM-1" (Little Green Men) diye adlandırdı. Bugün galaksimizde 3000'den fazla pulsar tespit edilmiştir.

Kur'ân'ın 1400 sene evvel "tarq" (vuran) ve "sâkıb" (delici) sıfatlarıyla bir yıldız tasvîr etmesi, ne sıradan bir yıldız bahsidir ne de o devrin lisân örfünde mevcûttur. Modern radyo teleskobun bulduğunu, Kur'ân'ın hayret nidâsıyla ("ne bildirdi sana?") çağlar öncesinden haber vermesi, ehl-i tedebbüre büyük bir âyet bırakır.