ولو أنما في الأرض من شجرة أقلام والبحر يمده من بعده سبعة أبحر ما نفدت كلمات الله ۗ إن الله عزيز حكيم
"Eğer yerdeki ağaçlar kalem, deniz de ondan sonra yedi deniz daha onu uzatsa, Allah'ın sözleri tükenmez. Allah Azîz'dir, Hakîm'dir."
قل لو كان البحر مدادا لكلمات ربي لنفد البحر قبل أن تنفد كلمات ربي ولو جئنا بمثله مددا
"De ki: "Rabbimin sözleri için deniz mürekkep olsa, Rabbimin sözleri tükenmeden önce deniz tükenirdi; bir mislini daha yardım olarak getirsek de.""
"Yeryuzunde olan agaclar kalem olsa, deniz de murekkep olsa ve bundan baska yedi deniz daha katilsa, yine de Allah'in kelimeleri tukenmezdi. Suphesiz Allah Aziz'dir, Hakim'dir." (Lokman 27)
"De ki: Rabbimin sozleri icin deniz murekkep olsa, denizler tukenmeden Rabbimin sozleri tukenirdi; bir o kadarini yardima getirsek bile." (Kehf 109)
Bu ayetler Allah'in "kelimeleri"nin sinirsizligini anlatir. Klasik tefsirler kelimatullah'i kelam-i ilahi (vahiy), kelimat-i tekviniyye (yaratici emir, "kun fe-yekun") ve mevcudat (her bir varlik) olarak yorumlamistir.
Bediuzzaman Sozler'in 24. Sozunde dedi ki: "Her bir mahluk, Sani-i Hakim'in bir kelimesidir; her bir kelime ise sayisiz manalar icerir." Modern bilim bu mecaza maddi bir karsilik vermistir: her atom kendine has bir spektral imzaya, kimyasal parmak izine, sahiptir.
Spektroskopinin kesfi:
- 1814'te Joseph von Fraunhofer gunes tayfinda kara cizgiler tespit etti.
- 1859'da Gustav Kirchhoff ve Robert Bunsen, her elementin kendine has spektral cizgiler verdigini gosterdi: sodyum sari, lityum kizil, hidrojen sirali cizgiler.
- 1885'te Balmer hidrojenin spektral cizgilerinin matematiksel formulunu buldu (Balmer serisi).
- 1913'te Niels Bohr atom modelini bu spektrumdan cikardi.
Bugun atomik absorpsiyon spektroskopisi (AAS), kutle spektrometresi (MS), NMR, Raman spektroskopisi ile her madde "kelimesi" okunabilir. NASA, baska gezegenlerin atmosferindeki suyu, oksijeni, metani bu yontemle uzaktan tespit eder.
DNA dizilimi: Her canlinin DNA'si, 4 harfli (A, T, G, C) bir kelime dizisidir. Insan genomunda yaklasik 3 milyar baz cifti vardir, bir kelime kutuphanesi gibi. Modern molekuler biyolojide DNA literal olarak "okunur" (sequencing) ve canlinin kim oldugu, hangi hastaliga yatkin oldugu, atalarinin kim oldugu cikarilir.
Kutle spektrometresinin hassasiyeti: En modern cihazlar (Orbitrap, FT-ICR) kutle farkini 10^-6 amu hassasiyetinde olcer. Bir su damlasindaki binlerce farkli bilesik tek tek okunabilir.
Lokman 27'nin iddiasi sudur: kainatta oyle cok "kelime" vardir ki butun agaclar kalem, butun denizler murekkep olsa yazmaya yetmez. Modern bilim bu sayiyi tahminen soyler:
- Gorunur kainatta ~10^80 atom
- Her atomun kendine has spektrumu, konumu, momentumu, kuantum durumu
- Bunlarin hepsini yazmak icin Lokman'in denizlerinden milyon kat fazla murekkep gerekir
Bediuzzaman 31. Soz'de "Bir zerre, sifat-i Ilahiyyenin gorunumune aynadir; cuz'i bir mevcud, bir kelime-i kubradir" der. Modern spektroskopinin kesfettigi gibi, evet, en kucuk zerre dahi kendine has bir "isim ve sifat", yani spektral imza, tasir.
Spektral çizgiler atomdaki elektronların kuantum geçişlerinden doğar. Hidrojen Balmer serisi: 1/l = R(1/n1^2 - 1/n2^2), R=1.097x10^7 m^-1. NASA James Webb teleskobu ekzogezegen atmosferlerinde transmisyon spektroskopisi ile H2O, CO2, CH4 tespit eder.
- NIST Atomic Spectra Database
- Bediüzzaman Said Nursî, Sözler, 24. ve 31. Söz
- Demtröder, W., Laser Spectroscopy (Springer)
