لقد أرسلنا رسلنا بالبينات وأنزلنا معهم الكتاب والميزان ليقوم الناس بالقسط ۖ وأنزلنا الحديد فيه بأس شديد ومنافع للناس وليعلم الله من ينصره ورسله بالغيب ۚ إن الله قوي عزيز
"Andolsun ki elçilerimizi beyyinelerle gönderdik, onlarla kitabı ve mîzânı da indirdik ki insanlar adaletle kalksın. Kendisinde şiddetli bir güç ve insanlar için yararlar bulunan demiri de indirdik. Allah, kimin kendisine ve elçilerine gaybda yardım ettiğini bilsin diye. Allah Kaviyy'dir, Azîz'dir."
آتوني زبر الحديد ۖ حتى إذا ساوى بين الصدفين قال انفخوا ۖ حتى إذا جعله نارا قال آتوني أفرغ عليه قطرا
"Bana demir kütleleri verin. İki yamacın arasını denkleştirdiği zaman, "Üfleyin" dedi. Onu ateş kıldığı zaman, "Bana erimiş bakır verin, üzerine yağdırayım" dedi."
"...Bir de demiri indirdik; onda buyuk bir kuvvet ve insanlar icin pek cok faydalar vardir." (Hadid 25)
Hadid 25'te zikredilen demirin "menafi" (faydalari) sadece kilic ve zirh degildir. Demirin dogadaki en hayret verici faydalarindan biri, milyonlarca yillik canlilarin fosillestirilerek korunmasidir.
Pirit (FeS2, demir disulfur, "fool's gold") dogada anaerobik (oksijensiz) ortamlarda, sulfat indirgeyen bakterilerin (Desulfovibrio, Desulfobacter) faaliyetiyle olusur. Bir canli oldugunde, ortamdaki oksijen tukenir ve normalde bakteriler organik maddeyi parcalar; fakat sulfat indirgeyen bakteriler sulfat (SO4^2-) iyonunu kullanarak hidrojen sulfur (H2S) uretir. Bu H2S, camurdaki demir iyonlariyla (Fe^2+) tepkimeye girer:
Fe^2+ + H2S -> FeS (once mackinawite) -> FeS2 (sonra pirit)
Bu reaksiyon, olu canlinin hucre bosluklarini ve organlarini molekuler hassasiyetle doldurur. Sonuc: 500 milyon yillik trilobitler, 150 milyon yillik amonitler, hatta Burgess Shale'in 505 milyon yasindaki yumusak dokulu canlilari, hepsi piritlesmis halde gunumuze kadar gelmistir.
Demek ki demir, hem kilic olur hem de zaman makinesi gibi gecmisin canlilarini "donmus" halde bize ulastirir. Hadid 25'in "menafi" ifadesi, modern paleontolojinin kesfettigi bu hayret verici fonksiyonu dahi icerir.
Kehf 96'daki Zulkarneyn setti de demirin yapi malzemesi olarak kuvvetini ortaya koyar; ayni kuvvet olcegi asagiya cekildiginde, mikron olceginde fosil gozeneklerini doldurarak "kucuk setler" insa eder ve canlinin formunu sonsuza dek muhafaza eder.
Bediuzzaman, kainattaki her seyin lisan-i hal ile Allah'in esmasini okudugunu soyler. Demirin pirit halinde milyonlarca yillik bir trilobiti muhafaza etmesi, "el-Hafiz" (Koruyan, Muhafaza Eden) isminin gorunumlerinden biridir.
Piritleşme süreci: Sülfat indirgenmesi anaerobik tortullarda gerçekleşir; framboidal pirit topakları 2-50 mikrometre boyutundadır. Burgess Shale (M.Ö. ~505 milyon yıl) ve Hunsrück Slate (M.Ö. ~390 milyon yıl) en ünlü piritleşmiş fosil yataklarıdır. FeS2 kübik kristal sisteminde kristalleşir, sertliği Mohs 6-6.5'tur.
- Briggs, D. E. G. & Gall, J.-C. (1990), The continuum in soft-bodied biotas, Paleobiology
- Canfield, D. E. & Raiswell, R., Pyrite formation and fossil preservation
