لقد أرسلنا رسلنا بالبينات وأنزلنا معهم الكتاب والميزان ليقوم الناس بالقسط ۖ وأنزلنا الحديد فيه بأس شديد ومنافع للناس وليعلم الله من ينصره ورسله بالغيب ۚ إن الله قوي عزيز
"Andolsun biz peygamberlerimizi açık delillerle gönderdik ve insanların adaleti yerine getirmeleri için beraberlerinde kitabı ve ölçüyü indirdik. Biz demiri de indirdik ki onda büyük bir kuvvet ve insanlar için faydalar vardır. Bu, Allah'ın dinine ve peygamberlerine görmeden yardım edenleri belirlemesi içindir. Şüphesiz Allah kuvvetlidir, daima üstündür."
آتوني زبر الحديد ۖ حتى إذا ساوى بين الصدفين قال انفخوا ۖ حتى إذا جعله نارا قال آتوني أفرغ عليه قطرا
""Bana, demir kütleleri getirin." Nihayet dağın iki ucunu denkleştirdiği vakit: "Ateş yakıp körükleyin" dedi. Demiri bir ateş koru haline getirince. "Bana erimiş bakır getirin üzerine dökeyim" dedi."
"...Bir de demiri indirdik; onda büyük bir kuvvet ve insanlar için pek çok faydalar vardır." (Hadîd 25)
Hadîd 25'te zikredilen demirin "menâfi" (faydaları) sâdece kılıç ve zırh değildir. Demirin doğadaki en hayret verici faydalarından biri, milyonlarca yıllık canlıların fosilleştirilerek korunmasıdır.
Pirit (FeS₂, demir disülfür, "fool's gold") doğada anaerobik (oksijensiz) ortamlarda, sülfat indirgeyen bakterilerin (Desulfovibrio, Desulfobacter) faaliyetiyle oluşur. Bir canlı öldüğünde, ortamdaki oksijen tükenir ve normalde bakteriler organik maddeyi parçalar; lâkin sülfat indirgeyen bakteriler sülfat (SO₄²⁻) iyonunu kullanarak hidrojen sülfür (H₂S) üretir. Bu H₂S, çamurdaki demir iyonlarıyla (Fe²⁺) tepkimeye girer:
Fe²⁺ + H₂S → FeS (önce mackinawite) → FeS₂ (sonra pirit)
Bu reaksiyon, ölü canlının hücre boşluklarını ve organlarını moleküler hassâsiyetle doldurur. Sonuç: 500 milyon yıllık trilobitler, 150 milyon yıllık amonitler, hattâ Burgess Shale'in 505 milyon yaşındaki yumuşak dokulu canlıları, hepsi piritleşmiş hâlde günümüze kadar gelmiştir.
Demek ki demir, hem kılıç olur hem de zaman makinesi gibi geçmişin canlılarını "donmuş" hâlde bize ulaştırır. Hadîd 25'in "menâfi" tâbiri, modern paleontolojinin keşfettiği bu hayret verici fonksiyonu dahi muhtevîdir.
Kehf 96'daki Zülkarneyn seti de demirin yapı malzemesi olarak kuvvetini ortaya koyar; aynı kuvvet ölçeği aşağıya çekildiğinde, mikron ölçeğinde fosil gözeneklerini doldurarak "küçük setler" inşa eder ve canlının formunu sonsuza dek muhâfaza eder.
Bediüzzaman, kâinattaki her şeyin lisân-ı hâl ile Allah'ın esmâsını okuduğunu söyler. Demirin pirit hâlinde milyonlarca yıllık bir trilobiti muhâfaza etmesi, "el-Hâfız", Koruyan, Muhâfaza Eden, isminin tezâhürlerinden biridir.
Piritleşme süreci: Sülfat indirgenmesi anaerobik tortullarda gerçekleşir; framboidal pirit topakları 2-50 μm boyutundadır. Burgess Shale (M.Ö. ~505 milyon yıl) ve Hunsrück Slate (M.Ö. ~390 milyon yıl) en ünlü piritleşmiş fosil yataklarıdır. FeS₂ kübik kristal sisteminde kristalleşir, sertliği Mohs 6-6.5'tur.
- Briggs, D. E. G. & Gall, J.-C. (1990), The continuum in soft-bodied biotas, Paleobiology
- Canfield, D. E. & Raiswell, R., Pyrite formation and fossil preservation
- miracles-of-quran.com, Pyritized Fossils
