Depremler ve Yerin Sarsılması

Hac suresi 1-2: "Ey insanlar! Rabbinizden korkun. Çünkü o saatin sarsıntısı muazzam bir şeydir. Onu göreceğiniz gün, her emzikli kadın emzirdiğinden geçer; her gebe taşıdığını düşürür. İnsanları sarhoşlar gibi görürsün, halbuki sarhoş değildirler, fakat Allah'ın azabı pek şiddetlidir."

Vâkıa 4: "Yer şiddetli bir sarsıntıyla sarsıldığı zaman."

Deprem nedir: Yer kabuğunda biriken elastik enerjinin, fay düzleminde ani bir kayma ile sismik dalgalara dönüşmesidir. Saniyenin onda biri kadar sürede milyonlarca ton kaya birkaç metre yer değiştirir.

Magnitüd ölçeği: Richter (1935) lokal magnitüd, sonra moment magnitüdü Mw (Hanks-Kanamori 1979) standart oldu. Logaritmik ölçektir: bir birim artış = enerji ~32 kat. M6 = Hiroşima atom bombası, M9 = Hiroşima'nın 32.000 katı.

Yıllık istatistik (USGS ANSS):

• M2-3: ~1.300.000/yıl (genelde hissedilmez)
• M4-5: ~13.000/yıl
• M5-6: ~1.500/yıl (lokal hasar)
• M6-7: ~150/yıl (ciddi hasar)
• M7-8: ~15/yıl (büyük hasar)
• M8+: ~1/yıl (yıkıcı)
• M9+: 100 yılda 4-5

En büyük kaydedilen: Şili Valdivia 1960, M9.5. Pasifik'i baştan başa tsunami ile vurdu.

Hac ayetinin tasviri: "Her emzikli emzirdiğinden geçer, her gebe taşıdığını düşürür." Modern travma psikolojisinde büyük depremlerden sonra ölçülen düşük doğum ağırlıkları, gebelik kayıpları, akut stres ile annelerin laktasyon durması bunun klinik karşılığıdır (Glynn et al., Pediatrics 2001).

VII. yüzyıl Arabı bir depremin nasıl ve niçin olduğunu bilemezdi. Kur'ân onu yerin tüm tarihi boyunca süregelen ve kıyamette küresel zirveye ulaşacak bir hakikat olarak isimlendirir.