Mürekkep Tükenir, Kelimeler Tükenmez

Kehf sûresi 109: "De ki: 'Rabbimin sözleri için deniz mürekkep olsa, Rabbimin sözleri tükenmeden deniz tükenirdi; bir o kadarını daha getirsek bile.'"

Lokmân 27: "Eğer yeryüzündeki ağaçlar kalem olsa, deniz de, onun ardından yedi deniz daha, mürekkep olsa, Allah'ın kelimeleri tükenmezdi."

Bu iki âyet, Allah'ın ilminin sonsuzluğu için bir benzetme olarak okyanus suyunu kullanır. Modern hidroloji okyanusun büyüklüğünün ne kadar geniş olduğunu ortaya koymuştur:

Okyanus rakamları:

• Toplam hacim: 1.335 milyar km³ (~1.335 × 10⁹ km³)
• Yer küresinin %71'ini kaplar
• Ortalama derinlik: 3.682 metre
• En derin yer: Mariana Çukuru, 11.034 metre
• Dünya su rezervinin %96.5'i okyanustadır

Mürekkep benzetmesinin matematiği: 1 ml mürekkep ile yaklaşık 5.000 kelime yazılabilir. Eğer tüm okyanus mürekkep olsaydı:

• 1.335 × 10⁹ km³ = 1.335 × 10²¹ litre = 1.335 × 10²⁴ ml
• 1.335 × 10²⁴ × 5.000 = 6.675 × 10²⁷ kelime

Bu rakam, evrendeki tahminî galaksi sayısından kat kat fazladır; yine de Kur'ân "Allah'ın kelimeleri tükenmez" buyurur. Bu, sonsuzluğun insan idrakini aşan bir ifadesidir.

"Yedi deniz" tabiri: Modern oşinografi yerküreyi beş okyanusa böler (Pasifik, Atlantik, Hint, Arktik, Antarktik). Yedi sayısı semboliktir, çokluk mefhumunu vurgular.

Tükenmezlik teması: Okyanus suyu döner: buharlaşma → yağmur → nehir → okyanus. Bu döngünün süresi yaklaşık 3.000 yıldır. Yani okyanustaki tek bir su molekülü, ortalama 3.000 yılda bir yağmur olarak yere düşer. Bu da kelimelerin "tükenmez döngüsü"ne paralel bir tabiat sembolüdür.

Bedîüzzaman Mektubat'ta bu âyetleri "esmâ-i hüsnâ deryasının uçsuz bucaksızlığı"na işaret olarak yorumlar.