Yoruma Açık Burhan
Bu burhandaki ilmî dayanak henüz kesinlik kazanmamıştır. Kur'ân'ın işâret ettiği hakikat ile modern bilimin kesişim noktası üzerinde çalışmalar devam etmektedir. Okuyucu, safiye (temiz kalp) ile yaklaşmalı; kesin iman ile zan arasındaki farkı gözetmelidir.
"De ki: Rabbim ilmimi artır." (Tâhâ 20:114), Bu burhan, ilimde derinleşme niyetiyle sunulmuştur, kesin delil olarak değil.
"Semâya ve Târık'a andolsun! Târık'ın ne olduğunu sana ne bildirdi? O, (karanlığı) delip geçen yıldızdır." (Târık 1-3)
"Târık" kelimesi Arapça'da "kapıyı çalan, vuran, çarpan" mânâsına gelir; "tarka" kökünden türemiştir. "en-Necmu's-sâkıb" (delip geçen yıldız) tabiri ise, ışığının karanlık perdesini delerek geldiği yıldız demektir.
1967'de Cambridge'de doktora öğrencisi Jocelyn Bell Burnell, radyo teleskobunda son derece muntazam, saniye altı periyotlarla "ping... ping... ping..." diyen sinyaller tespit etti. O kadar düzenliydi ki başlangıçta "LGM-1" (Little Green Men - Küçük Yeşil Adamlar) lakabıyla anıldı, dünya dışı medeniyet sandılar. Sonradan bunların nötron yıldızlarının manyetik kutuplarından yayılan radyo darbeleri olduğu, yani "pulsar" (pulsating star) olduğu anlaşıldı.
Pulsarlar, atomik saatler kadar hassasiyetle "vururlar". Bazı milisaniye-pulsarlarının periyodu o kadar düzenlidir ki, GPS uydularından dahi hassas konum tespiti için kullanılabilir. NASA'nin "X-ray Pulsar Navigation" (XNAV) projesi, pulsarları derin uzay seyrüseferi için "kozmik fenerler" olarak kullanır. SEXTANT misyonu, Uluslararası Uzay İstasyonu üzerinde 2017'de pulsar navigasyonunu canlı tatbik etmiştir.
Matematiksel olarak hayret verici şudur: bir milisaniye-pulsarının periyot kararlılığı 10 üssü -15 mertebesindedir; yani binlerce yıl sonra bile sapma mikro-saniye altındadır. Bu, sezyum atomik saatlerine yakın bir hassasiyettir.
Târık sûresinin "vuran, çarpan" tabiri, modern astrofiziğin pulsar isimlendirmesiyle dikkat çekici bir paralellik taşır. Bedîüzzaman, "Sâni-i Hakîm, kâinatın her noktasına bir saat takmıştır; pulsarlar, semâda asılmış ezel saatleridir" demişçesine, Sözler'de "yıldızların intizamı tesadüf değil, ilâhî takvimdir" der.
Not: "Târık" kelimesinin pulsarlarla ilişkilendirilmesi, modern bilimsel bir yorumdur. Âyetin doğrudan pulsarları kastettiğine dair klasik tefsirlerde bir delil yoktur. Bu, geriye dönük bir yakıştırma (retro-fitting) olabilir. Bilimsel bir delil olarak sunulmamalıdır.
PSR J1748-2446ad saniyede 716 defa döner (716 Hz). Crab Pulsar 30 Hz'de döner. NASA SEXTANT (Station Explorer for X-ray Timing and Navigation Technology) misyonu 2017'de ISS'te pulsar bazlı navigasyonu test etti, 10 km hassasiyetle konum tespiti yaptı. Pulsar zamanlama dizileri (PTA), düşük frekanslı yerçekimi dalgalarını da tespit eder.
- NASA, XNAV (Pulsar Navigation)
- Britannica, Pulsar
- Bedîüzzaman Said Nursî, Sözler (33. Söz, 33. Pencere)
