وظللنا عليكم الغمام وأنزلنا عليكم المن والسلوى ۖ كلوا من طيبات ما رزقناكم ۖ وما ظلمونا ولكن كانوا أنفسهم يظلمون
"Bulutu üzerinize gölgelendirdik, size kudret helvasıyla bıldırcın indirdik. Size rızık verdiğimiz temiz şeylerden yiyin. Onlar Bize zulmetmediler, fakat kendi nefislerine zulmediyorlardı."
وقطعناهم اثنتي عشرة أسباطا أمما ۚ وأوحينا إلى موسى إذ استسقاه قومه أن اضرب بعصاك الحجر ۖ فانبجست منه اثنتا عشرة عينا ۖ قد علم كل أناس مشربهم ۚ وظللنا عليهم الغمام وأنزلنا عليهم المن والسلوى ۖ كلوا من طيبات ما رزقناكم ۚ وما ظلمونا ولكن كانوا أنفسهم يظلمون
"Onları on iki torun, ümmetler olarak parça parça kestik. Mûsâ'ya, kavmi su istediğinde: 'Asanla taşa vur' diye vahyettik. Ondan on iki göz fışkırdı. Her insan içeceği yeri bildi. Üzerlerine bulutu gölgelendirdik ve üzerlerine minnet ve bıldırcın indirdik. Size rızık verdiğimiz temiz şeylerden yiyin. Bize zulmetmediler, fakat nefslerine zulmeder oldular."
ألم تر إلى ربك كيف مد الظل ولو شاء لجعله ساكنا ثم جعلنا الشمس عليه دليلا
"Rabbine bakmaz mısın, gölgeyi nasıl uzattı? Eğer dileseydi onu hareketsiz kılardı. Sonra güneşi ona delil kıldık."
Bakara suresi 57: "Uzerinize bulutu golge (el-gamam) yaptik ve size kudret helvasi ile bildircin indirdik."
Furkan 45-46: "Rabbinin golgeyi nasil uzattigina bakmaz misin? Dileseydi onu sabit kilardi; sonra Biz gunesi ona delil yaptik. Sonra onu yavas yavas Kendimize cektik."
Modern atmosfer fizigi bulut golgesinin termal etkisini soyle olcer:
Albedo etkisi: Kumulus bulutu solar radyasyonun %60-90'ini yansitir; sadece %10-40'i yere ulasir. Bulut altindaki yer sicakligi, acik gunes altindakine gore 5-15 °C daha dusuktur.
Uzun-dalga radyasyon emisyonu: Geceleri bulut, yer yuzunden yukselen IR radyasyonu kismen geri yansitir; bu da hava sicakliginin dengeli kalmasini saglar. Yani bulut hem gunduz serinletir, hem geceyi ilik tutar.
Sina Colu gibi bir ortamda, gunduz sicakligi +50 °C'ye, gece -5 °C'ye varan, surekli bir bulut golgesi gercekten "rahmet" hukmundedir. Beni Israil'in 40 yillik col yuruyusunde bu mucizevi golgeyi rivayetler "el-gamam", yogun beyaz bulut, olarak tarif eder.
Bediuzzaman Sozler'de bu ayeti hasirden bir delil olarak kullanir: "Golgenin kabz u basti, nesr u tayy bir Sani'in tasarrufuna delildir."
Bulut albedosu kümülüs için 0.6-0.9, stratüs için 0.4-0.6. NOAA verisi: bulut altı yüzey sıcaklığı ortalama 5-15 °C daha düşük. Çöl ortamında günlük sıcaklık aralığı (DTR) bulut örtüsü ile ters orantılı. Çöl yürüyüş güzergâhlarında termal stres çalışmaları (ACSM, 2018) bulut gölgesinin metabolik su kaybını %30-40 azalttığını ölçtü.
- NASA Earth Observatory, Cloud Albedo
- Stephens G.L., Cloud Feedbacks in the Climate System, J. Climate 2005
- Bediüzzaman, Sözler, Otuz Birinci Söz
