Işık Hızı

"O, gökten yere kadar her işi düzenleyip yönetir. Sonra bütün bu işler, sizin saymakta olduğunuz hesâba göre bin yıl tutan bir günde O'nun katına çıkar." (Secde 5)

Mısırlı astrofizikçi Mansour Hassab El-Naby ve Türk araştırmacıların (Hârun Yahyâ, Caner Taslaman gibi) sonradan teyit ettikleri bir hesap, bu âyetin verdiği "bir gün ↔ bin yıl" oranının ışık hızının doğru bir tahminini verdiğini ortaya koyar:

İşin tâbiri "yudebbiru'l-emra mine's-semâi ile'l-ardı sümme ya'rucu ileyhi", "emir/iş gökten yere iner, sonra O'na yükselir." Bu emir/komuta, melek/nur şeklinde yâhut elektromanyetik bir bilgi taşıyıcısı olarak ışık hızıyla hareket ediyorsa, "bir kameri günde" katettiği toplam mesafe = "1000 kameri yıl × Ay'ın yörüngedeki katettiği mesafe" şeklinde hesaplanır.

Ay, Dünya etrâfında saniyede yaklaşık 1 km hızla döner; bin kameri yıl boyunca dünya merkezi referans alındığında Ay'ın aldığı geometrik mesafe yaklaşık 12.000 × 27.32 × 86164 × 1023 m ≈ 2.59×10¹³ m'dir. Bu mesafe bir günde (86164 saniye) gidildiğinde yaklaşık 299.792 km/s, yâni vakumdaki ışık hızına çarpıcı yakınlıkta bir değer çıkar.

Tabii ki bu hesabın bâzı kabulleri vardır ve Kur'ân bir formül kitabı değildir. Lâkin âyet 7. asırda, ışık hızı kavramı bilinmezken, "bin yıllık mesâfe bir günde alınır" gibi muazzam bir orantıyı zikreder. Bu orantı tam tesâdüfen ışık hızına yakın çıkar, ki ışık, kâinatın bilgi taşıyan en hızlı vâsıtası, izâfiyetin temel sâbitidir.

Hac 47'de "Rabbinin nezdindeki bir gün, sizin saymakta olduklarınızdan bin sene gibidir" şeklinde aynı orana atıf yapılır. Meâric 4'te ise "elli bin sene" zikredilir; bu da farklı bir çerçeveye, belki de kütleçekimi zaman bükmesine işâret eder.

Bediüzzaman, "Zaman bir şerit gibidir; üzerinde dolaşan, hızına göre kısa veya uzun yaşar" der.