Yoruma Açık Burhan
Bu burhandaki ilmî dayanak henüz kesinlik kazanmamıştır. Kur'ân'ın işâret ettiği hakikat ile modern bilimin kesişim noktası üzerinde çalışmalar devam etmektedir. Okuyucu, safiye (temiz kalp) ile yaklaşmalı; kesin iman ile zan arasındaki farkı gözetmelidir.
"De ki: Rabbim ilmimi artır." (Tâhâ 20:114), Bu burhan, ilimde derinleşme niyetiyle sunulmuştur, kesin delil olarak değil.
تعرج الملائكة والروح إليه في يوم كان مقداره خمسين ألف سنة
"Melekler ve Rûh, ölçüsü elli bin yıl olan bir günde O'na yükselir."
أم لهم ملك السماوات والأرض وما بينهما ۖ فليرتقوا في الأسباب
"Yoksa göklerin, yerin ve aralarındaki şeyin mülkü onların mı? Sebeplere yükselsinler."
من كان يظن أن لن ينصره الله في الدنيا والآخرة فليمدد بسبب إلى السماء ثم ليقطع فلينظر هل يذهبن كيده ما يغيظ
"Kim Allah'ın dünyada ve ahirette ona yardım etmeyeceğini sanıyorsa, tavana bir ip uzatsın, sonra kendini kessin de baksın: Tuzağı, öfkelendiği şeyi giderecek mi?"
"Yuksek dereceler/yukselis yollari (mearic) sahibi olan Allah'tandir. Melekler ve Ruh, miktari elli bin yil olan bir gunde O'na yukselirler." (Mearic 3-4)
Surenin ismi "el-Mearic" (الْمَعَارِج), "ma'rec"in (yukari cikma yolu, merdiven, gecit) coguludur. Ayni kok Mi'rac hadisesinde gecer, Hz. Peygamber'in (asm) bir gecede Mescid-i Aksa'dan goklerin otesine yukselisi.
Modern fizik, Einstein'in genel izafiyet denklemlerinin matematiksel cozumlerinden biri olarak "Einstein-Rosen koprusu" yahut populer adiyla "solucan deligi" (wormhole) kavramini uretmistir. Bu yapi, uzayzamanin iki uzak noktasini kisa bir kestirme yolla birlestiren teorik bir tuneldir. Eger asilabilir (traversable) bir solucan deligi varsa, milyarlarca isik yili uzakta bir noktaya milisaniyeler icinde gecilebilir.
Mearic 4. ayetin verdigi "elli bin yil bir gunde aliniyor" ifadesi, normal isik hiziyla erisilemez bir mesafe demek. Cunku bizim gozlemlenebilir evrenimizin yaricapi yaklasik 46.5 milyar isik yilidir. Eger melekler veya Ruh siradan elektromanyetik dalgalar gibi hareket etseydi, bu mesafe 50.000 yilda kapanmazdi. Fakat uzayzaman geometrisi bukuldugunde, solucan deligi veya baska bir yuksek-boyutlu kestirme yapisi varsa, bu sure fiziki olarak mumkun hale gelir.
Sad suresi 10. ayette "Eger (kainatta) hakim iseler haydi sebepler/yollar (esbab) icinden yukselsinler!" denir. Buradaki "esbab fi'l-esbab" yahut "esbab"in yukselis yollari olarak tefsiri, klasik mufessirlerce de goklerin otesine gecis kapilari olarak aciklanmistir.
Onemli uyari: Bu yorum bir spekulasyondur, kesin bir fizik teorisi degildir. Einstein-Rosen koprusu 1935'te formule edildi. Asilabilir solucan delikleri icin "negatif enerji yogunlugu" (Casimir etkisi gibi) gerekir. Hawking ve Thorne 1980'lerden beri detayli modeller onerdi. Henuz gozlemlenmemistir. Bediuzzaman, Mi'rac Risalesinde "Surat-i Resul, surat-i ervah ve melaikenin fevkindedir" der.
Einstein-Rosen köprüsü 1935'te formüle edildi. Aşılabilir solucan delikleri için "negatif enerji yoğunluğu" (Casimir etkisi gibi) gerekir. Hawking ve Thorne 1980'lerden beri detaylı modeller önerdi. Henüz gözlemlenmemiştir.
