Solucan Delikleri (Mearic / Esbâb)

Solucan Delikleri (Mearic / Esbâb)

Meâric sûresinin ismi olan "meâric" (yükseliş yolları/geçitler) ve 3. âyetin "zi'l-meâric" tâbiri, modern fiziğin spekülatif solucan delikleri kavramına işâret olarak yorumlanır.

Âyet70:3

من الله ذي المعارج

"O, derece ve makamların sahibi Allah'tandır."

Âyet70:4

تعرج الملائكة والروح إليه في يوم كان مقداره خمسين ألف سنة

"Melekler ve Ruh miktarı ellibin yıl süren bir gün içinde ona çıkar."

Âyet38:10

أم لهم ملك السماوات والأرض وما بينهما ۖ فليرتقوا في الأسباب

"Yoksa bütün o göklerin, yerin ve aralarındakilerin mülkü onların mı? Öyle ise bütün imkanlarını seferber ederek yükselsinler de görelim!"

Âyet22:15

من كان يظن أن لن ينصره الله في الدنيا والآخرة فليمدد بسبب إلى السماء ثم ليقطع فلينظر هل يذهبن كيده ما يغيظ

"Allah'ın ona (peygambere) dünyada ve ahirette yardım etmeyeceğini sanan kimse hemen yukarıya bir ip uzatsın, sonra (kendini intihar edip) boğsun da baksın bu hilesi kendisini öfkelendiren şeyi giderecek mi?"

"Yüksek dereceler/yükseliş yolları (mearic) sahibi olan Allah'tandır. Melekler ve Rûh, miktârı elli bin yıl olan bir günde O'na yükselirler." (Meâric 3-4)

Sûrenin ismi "el-Meâric" (الْمَعَارِج), "ma'rec"in (yukarı çıkma yolu, merdiven, geçit) çoğuludur. Aynı kök Mi'rac hâdisesinde geçer, Hz. Peygamber'in (asm) bir gecede Mescid-i Aksâ'dan göklerin ötesine yükselişi.

Modern fizik, Einstein'ın genel izâfiyet denklemlerinin matematiksel çözümlerinden biri olarak "Einstein-Rosen köprüsü" yâhut popüler adıyla "solucan deliği" (wormhole) kavramını üretmiştir. Bu yapı, uzayzamanın iki uzak noktasını kısa bir kestirme yolla birleştiren teorik bir tüneldir. Eğer aşılabilir (traversable) bir solucan deliği varsa, milyarlarca ışık yılı uzakta bir noktaya milisaniyeler içinde geçilebilir.

Meâric 4. âyetin verdiği "elli bin yıl bir günde alınıyor" tâbiri, normal ışık hızıyla erişilemez bir mesafe demek. Çünkü bizim gözlemlenebilir evrenimizin yarıçapı yaklaşık 46.5 milyar ışık yılıdır. Eğer melekler veya Rûh sıradan elektromanyetik dalgalar gibi hareket etseydi, bu mesafe 50.000 yılda kapanmazdı. Lâkin uzayzaman geometrisi büküldüğünde, solucan deliği veya başka bir yüksek-boyutlu kestirme yapısı varsa, bu süre fizikî olarak mümkün hâle gelir.

Sad sûresi 10. âyette "Eğer (kâinâtta) hâkim iseler haydi sebepler/yollar (esbâb) içinden yükselsinler!" denir. Buradaki "esbâb fi'l-esbâb" yâhut "esbâb"ın yükseliş yolları olarak tefsiri, klâsik müfessirlerce de göklerin ötesine geçiş kapıları olarak îzâh edilmiştir.

Tabii bu yorum bir spekülasyondur, kesin bir fizik teorisi değildir. Lâkin Kur'ân'ın 7. asırda "uzak âlemlere kısa zamanda geçit" mefhûmunu bu kadar net bir vokabülerle ifâde etmesi düşündürücüdür. Bediüzzaman, Mi'rac Risâlesinde "Sürat-i Resûl, sürât-i ervah ve melâikenin fevkindedir" der.

Bilimsel arka plan

Einstein-Rosen köprüsü 1935'te formülize edildi. Aşılabilir solucan delikleri için "negatif enerji yoğunluğu" (Casimir etkisi gibi) gerekir. Hawking ve Thorne 1980'lerden beri detaylı modeller önerdi. Henüz gözlemlenmemiştir.

Kaynaklar

İlgili burhânlar

Delulogydelulogy

Kur'an etrafında buluşan bir topluluk. Herkes için açık, reklamsız, ücretsiz.

Keşfet
Kaynak
  • Arapça metin: Uthmanic imlâ
  • Türkçe meal: Elmalılı H. Yazır
  • İkonlar: Lucide
© 2026 delulogy · Rahman ve Rahim olan Allah'ın adıyla