۞ الله نور السماوات والأرض ۚ مثل نوره كمشكاة فيها مصباح ۖ المصباح في زجاجة ۖ الزجاجة كأنها كوكب دري يوقد من شجرة مباركة زيتونة لا شرقية ولا غربية يكاد زيتها يضيء ولو لم تمسسه نار ۚ نور على نور ۗ يهدي الله لنوره من يشاء ۚ ويضرب الله الأمثال للناس ۗ والله بكل شيء عليم
"Allah, göklerin ve yerin nurudur (aydınlatıcısıdır). O'nun nurunun temsili, içinde lamba bulunan bir kandil gibidir. O lamba bir billur içindedir; o billur da sanki inciye benzer bir yıldız gibidir ki, doğuya da batıya da nisbet edilemeyen mübarek bir ağaçtan çıkan yağdan tutuşturulur. (Bu öyle bir ağaç ki) yağı, nerdeyse, kendisine ateş değmese bile ışık verir. (Bu ışık) nur üstüne nurdur. Allah dilediği kimseyi nuruyla hidayete iletir. Allah insanlara (işte böyle) misal verir; Allah her şeyi bilir."
الحمد لله الذي خلق السماوات والأرض وجعل الظلمات والنور ۖ ثم الذين كفروا بربهم يعدلون
"Hamd, gökleri ve yeri yaratan, karanlıkları ve aydınlığı var eden Allah'a mahsustur. Böyleyken kâfirler hâlâ Rablerine başkalarını eşit sayıyorlar."
"Allah göklerin ve yerin nûrudur. O'nun nûrunun misâli, içinde lamba bulunan bir kandil yuvası gibidir; lamba bir cam içindedir, cam sanki inci gibi parlayan bir yıldızdır..." (Nûr 35)
En'âm sûresi 1. âyet hayret verici bir gramatikal incelik taşır: "Hamd, gökleri ve yeri yaratan, karanlıkları (zulümâtın - çoğul) ve nûru (tekil) var eden Allah'a mahsustur." Burada "karanlıklar" Arapçada çoğul (zulümât - ظُلُمَات), "nûr" tekildir (نُور). Bu fark Bakara 257, Mâide 16, En'âm 1, İbrâhîm 1, Ahzâb 43, Hadîd 9, Talâk 11 gibi pek çok âyette tutarlı şekilde tekrar eder.
Modern fizik, aynı hakikati matematiksel kesinlikle teyit eder: ışık (foton) gerçek bir fizikî varlıktır, elektromanyetik dalga, kuantum alan kuramında foton parçacığı. Karanlık ise müstakil bir varlık değil; sâdece "ışığın yokluğu"dur. Bir ışık dedektörünüz olabilir ama "karanlık dedektörü" yapamazsınız; çünkü ölçülecek bir varlık yoktur. Aynı şekilde sıcaklık varlıktır (moleküllerin kinetik enerjisi), soğukluk yokluktur.
Üstelik karanlığın "çoğul" gelmesi de mânîdârdır. Modern optik bize gösterir ki karanlık çeşitlidir: gölge (geçici karanlık), absorpsiyon karanlığı (siyah cisim), kozmik boşluk karanlığı, görünür ötesi/altı dalgalara duyarsızlığımızdan doğan karanlıklar (insan gözü 380-780 nm arası görür; bunun dışındaki tüm tayf bizim için "karanlık"tır), kara delik karanlığı vs. Her karanlık bir başka ışığın yokluğudur, her birinin tabiatı farklıdır.
Nûr 35'in "lamba camda, cam yıldız gibi" tâbiri ise bir başka harikulâdeliği taşır: optik filamanlı ampuller, lazer kavitesi, LED, modern aydınlatma teknolojisinin tamamında ışık kaynağı bir kapsül içinde mahbustur. Bediüzzaman 31. Söz Mi'rac risâlesinde "Nûr-i Muhammedî kâinatın çekirdeğidir" der.
Foton kütlesiz, spin-1, hız c. Karanlık fizikî bir alan değil, fotonların yokluğudur. CIE tarafından tanımlanan görünür spektrum 380-780 nm. Siyah cisim ışıması Planck yasasıyla tanımlanır.
- Britannica, Light
- Bediüzzaman, 31. Söz, Mi'rac Risâlesi
