Yoruma Açık Burhan
Bu burhandaki ilmî dayanak henüz kesinlik kazanmamıştır. Kur'ân'ın işâret ettiği hakikat ile modern bilimin kesişim noktası üzerinde çalışmalar devam etmektedir. Okuyucu, safiye (temiz kalp) ile yaklaşmalı; kesin iman ile zan arasındaki farkı gözetmelidir.
"De ki: Rabbim ilmimi artır." (Tâhâ 20:114), Bu burhan, ilimde derinleşme niyetiyle sunulmuştur, kesin delil olarak değil.
الله الذي خلق سبع سماوات ومن الأرض مثلهن يتنزل الأمر بينهن لتعلموا أن الله على كل شيء قدير وأن الله قد أحاط بكل شيء علما
"Allah, yedi göğü ve yerden de onların benzerini yaratandır. İş, onların arasında inmektedir; Allah'ın her şey üzerine Kadîr olduğunu ve Allah'ın her şeyi bilgiyle kuşattığını bilesiniz diye."
الذي خلق سبع سماوات طباقا ۖ ما ترى في خلق الرحمن من تفاوت ۖ فارجع البصر هل ترى من فطور
"O ki, yedi göğü tabaka tabaka yarattı. Rahmân'ın yaratmasında bir uyumsuzluk görmezsin. Haydi, gözünü çevir de tekrar bak; hiçbir çatlak görüyor musun?"
ولقد خلقنا فوقكم سبع طرائق وما كنا عن الخلق غافلين
"Andolsun ki üstünüzde yedi yol yarattık; yaratmadan gafil de değildik."
ألم تروا كيف خلق الله سبع سماوات طباقا
"Allah'ın yedi göğü tabaka tabaka nasıl yarattığını görmediniz mi?"
"Allah, yedi gogu ve yerden de bir o kadarini yaratandir. Emir bunlar arasinda durmadan iner ki Allah'in her seye kadir oldugunu ve ilminin her seyi kusattigini bilesiniz." (Talak 12)
Bu ayet hem yedi sema hem de "yedi yer mislinin" varligini bildirir. Klasik tefsirde "yedi yer" cogunlukla yerin altindaki tabakalar veya farkli arz mertebeleri olarak yorumlanir. Modern sicim teorisi baglaminda ise farkli bir okuma kapisi acilir.
Sicim teorisi (string theory), parcacik fiziginin standart modeline alternatif bir cercevedir. Burada nokta-parcaciklar yerine, evrenin temel yapi taslari olarak titresen tek-boyutlu "sicimler" onerilir. Farkli titresim modlari, farkli parcaciklari (elektron, kuark, foton, graviton vs.) dogurur. Teorinin matematiksel tutarliligi icin 10 boyut (supersicim) veya 11 boyut (M-teorisi) gerekir.
Bizim algiladigimiz 4 boyutun (3 mekan + 1 zaman) otesindeki 6-7 ek boyut, "kompaktifiye" edilmis, yani Planck olceginde (10^-35 m) sikistirilmis kivrimli (Calabi-Yau manifoldlari) yapilarda sakli. Bizim algi sinirlarimizda gorunmezler, fakat parcaciklarin ozelliklerini (kutle, yuk, spin) bu ek boyutlarin geometrisi belirler.
Mulk 3 "yedi semayi tabaka tabaka yaratti" der; "tibakan" (طِبَاقًا) ifadesi "ust uste, ic ice gecmis katmanlar" anlamindadir. Sicim teorisindeki "brane" (membran) yapilari, farkli boyutlu uzaylarin ic ice gecmesi, bu temsile sasirtici sekilde uyar. Bizim 3-boyutlu evrenimiz, daha yuksek boyutlu bir "bulk" icinde gomulu bir 3-brane olabilir.
Ustelik Talak 12'nin "Emir bunlar arasinda durmadan iner" ifadesi, boyutlar arasi bilgi akisina isaret olarak okunabilir. Modern fizikte graviton parcacigi, ek boyutlarda serbestce yayilabilen tek parcacik olarak one surulur; bu yuzden kutlecekimi diger kuvvetlerden trilyonlarca kat zayiftir.
Onemli uyari: Sicim teorisi henuz deneysel olarak dogrulanmamistir. LHC'de henuz ek boyut/sicim sinyali bulunamadi. Supersicim teorisi 10 boyutlu (Type I, IIA, IIB, heterotic), M-teorisi (Witten, 1995) 11 boyutlu birlestirici bir cercevedir. Ancak bunlar matematiksel modeller olarak kalmakta, fiziksel kanitlari yoktur.
Bediuzzaman, "Hakikatin pek cok mertebeleri var; bir mertebede gozuken hakikat, diger mertebede bir baska surette tezahur eder" der. Kur'an'in yedi semasi tek bir kaliba sikistirilamaz; cografi, kozmik, boyutsal ve metafizik anlamlar ic icedir.
Süpersicim teorisi 10 boyutlu (Type I, IIA, IIB, heterotic). M-teorisi (Witten, 1995) 11 boyutlu birleştirici çerçeve. Calabi-Yau manifoldları kompaktifiye boyutların geometrisini tanımlar. LHC'de henüz ek boyut/sicim sinyali bulunamadı.
- Greene, B., The Elegant Universe (1999)
- Witten, E. (1995), String Theory Dynamics in Various Dimensions
