Gece Hayvanlarının Görüş Hârikası

Furkān 47: "Geceyi sizin için bir örtü, uykuyu bir istirâhat, gündüzü ise (yeniden) dirilme zamanı yapan O'dur."

Gece insan için "örtü"dür, görüş azalır, dinleniriz. Lâkin Allah bazı yaratıklara karanlığın içinde de görmek lutfetmiştir. Bu, ayrı bir mu'cize alanıdır:

1. Kedi gözü, tapetum lucidum: Kedi retinasının arkasında tapetum lucidum isimli yansıtıcı tabaka bulunur (zinc-cysteine kristalleri). Işık retinaya iki kez çarpar, gece görüşü insandan 6 kat üstündür. Bu yüzden gece kedinin gözleri parlar, yansıyan ışıktır, yayılan değil. Pupil genişliği 1 mm² → 100 mm² oranında değişir (insan: 4-50 kat).

2. Baykuş, devasa kornea + asimetrik kulak: Baykuş gözü kafatasının %5'ini kaplar (insan: %1). Tyto alba (peçeli baykuş) ışık geçirgenliği insandan 100 kat fazla. Kulakları asimetrik yerleştirilmiştir, sağ kulak sol kulaktan birkaç milimetre yukarıdadır, böylece 3 boyutlu işitsel haritalama yapar. Tam karanlıkta sadece sesle fareyi avlayabilir (Knudsen 1981).

3. Yarasa, eko-lokasyon: Microchiroptera 20-200 kHz ultrasonik darbeler yayar; yansımayı 2 milisaniye hassasiyetle ölçerek av kuş tüyünü dahi ayırt eder. Beyninin %25'i bu işlemeye ayrılmıştır.

4. Tarsier, dünyanın en büyük göz/vücut oranı: Bu küçük primat (10 cm) gözlerinin her biri 16 mm, kendi beyninden büyük. Filipin tarsier 360° kafa dönüşü ile karanlıkta avlanır.

5. Ahtapot, polarize görüş: Octopus vulgaris karanlık derinliklerde polarize ışığı ayırt eder; renk körü olduğu hâlde balıkları iz patternlerinden tanır.

6. Gece kuşları (Caprimulgidae), büyük gözler, geniş ağız: İnsan göremediği karanlıkta uçan böcekleri yakalar.

7. Mevcut gece görüş gözlüklerinin ilhâmı: Modern thermal imaging (gece görüş cihazı) çukur viper yılanından ilham alır, Crotalus genusu gözleri arasında "loreal pit" organı 0.003°C ısı farkını algılar. Bu organın yapısı 1937'de Bullock tarafından çözüldü; modern infrared sensörlerin temelidir.

8. "Gündüzü dirilme yaptık", sirkadian ritim: Âyet (Nebe' 11) gündüzü "meâş" (yaşam, geçim) yapar. Modern kronobiyoloji, melatonin sentezinin karanlıkta arttığını, kortizolün şafakta zirve yaptığını gösterir. Suprachiasmatic nucleus (beyin) bu döngüyü kontrol eder. 2017 Nobel Tıp ödülü sirkadian ritim mekanizmasına verildi.

9. Yaratılışın çift yüzü: Allah aynı dünyayı bazı yaratıklar için "örtü" yapıp dinlendirir, bazıları için "geçim" yapıp avlattırır. Gündüz aslan dinlenirken antilop otlanır; gece tilki dolaşırken horoz uyur. Bir tek sahne, milyonlarca yaratık için farklı iki âlemdir.

En'âm 96 "O, sabahı yarıp ortaya çıkarandır; geceyi de bir sükûnet, güneşi ve ayı ise birer hesap (vasıtası) kıldı", gece-gündüz dengesi tüm canlı krallığının kalbinde işler.

Karanlık, kör için engel değildir; Rabbinin verdiği gözle herkes kendi karanlığında görür.