Yoruma Açık Burhan
Bu burhandaki ilmî dayanak henüz kesinlik kazanmamıştır. Kur'ân'ın işâret ettiği hakikat ile modern bilimin kesişim noktası üzerinde çalışmalar devam etmektedir. Okuyucu, safiye (temiz kalp) ile yaklaşmalı; kesin iman ile zan arasındaki farkı gözetmelidir.
"De ki: Rabbim ilmimi artır." (Tâhâ 20:114), Bu burhan, ilimde derinleşme niyetiyle sunulmuştur, kesin delil olarak değil.
يوم نطوي السماء كطي السجل للكتب ۚ كما بدأنا أول خلق نعيده ۚ وعدا علينا ۚ إنا كنا فاعلين
"Gün gelir, göğü kitap tomarlarını dürer gibi düreriz. İlk yaratmaya başladığımız gibi onu iade ederiz. Bu, üzerimize aldığımız bir vaattir. Biz bunu yapmaktayız."
يسألونك عن الساعة أيان مرساها ۖ قل إنما علمها عند ربي ۖ لا يجليها لوقتها إلا هو ۚ ثقلت في السماوات والأرض ۚ لا تأتيكم إلا بغتة ۗ يسألونك كأنك حفي عنها ۖ قل إنما علمها عند الله ولكن أكثر الناس لا يعلمون
"Saatin ne zaman demir atacağını sana soruyorlar. De ki: "Onun bilgisi yalnız Rabbimin katındadır. Onu, vakti geldiğinde O'ndan başkası açığa çıkarmaz." O, göklere ve yere ağır gelmiştir. Size ancak ansızın gelir, başka türlü değil. Sanki sen ondan haberdarmışsın gibi sana soruyorlar. De ki: "Onun bilgisi yalnız Allah'ın katındadır, fakat insanların çoğu bilmezler.""
وما قدروا الله حق قدره والأرض جميعا قبضته يوم القيامة والسماوات مطويات بيمينه ۚ سبحانه وتعالى عما يشركون
"Allah'ı hakkıyla takdir edemediler. Oysa kıyamet günü yer bütünüyle O'nun avucundadır; gökler de sağ elinde dürülmüştür. O, onların şirk koştuklarından münezzehtir, yücedir."
"O gün göğü, yazılı sahifelerin dürüldüğü gibi (keteyy is-sicilli li'l-kutub) düreceğiz. İlk yaratılışı nasıl başlattıysak, bir vaad olarak, onu yine iade edeceğiz. Bunu mutlaka yapacağız." (Enbiya 104)
"Onlar Allah'ı hakkıyla takdir edemediler. Halbuki kıyamet günü bütün yer, O'nun avucundadır; gökler de O'nun sağ eliyle dürülmüştür." (Zümer 67)
Buradaki "tayy" (طَيّ) kelimesi katlamak, bir tomar yapmak, dürmek anlamındadır. Kur'ân, kâinatın sonunda göğün, uzayzamanın, bir kitap sahifesi gibi katlanacağını söyler.
Modern kozmolojide kâinatın sonu üç senaryodan biriyle olabilir: (1) Big Freeze, sonsuza kadar genişleme, ısıl ölüm, (2) Big Rip, karanlık enerjinin atomları bile yırtması, (3) Big Crunch, kütleçekiminin galip gelip kâinatı çökertmesi. Hangi senaryonun gerçekleşeceği, karanlık enerjinin tabiatına ve davranışına bağlıdır. Bunların hiçbiri deneysel olarak doğrulanmış değildir; tamamen teorik senaryolardır.
2024'te DESI (Dark Energy Spectroscopic Instrument) verilerinin ilk analizi, karanlık enerjinin sabit olmayıp zamanla zayıflayabileceğini gösterdi. Eğer karanlık enerji zayıflarsa, kütleçekimi galip gelir ve kâinat tekrar büzülmeye başlar, sonunda her şey bir tekilliğe çöker, yani "Big Crunch" gerçekleşir. Bu senaryo henüz doğrulanmamıştır ve bilimsel bir fikir birliği yoktur.
A'raf 187'de "ağırlaştı" ifadesi ile kütleçekimine, Enbiya 104'te "katlandı" ifadesi ile uzayzaman bükülmesine işaret edilir. İki âyet birlikte okunduğunda, kıyamet anında kütleçekiminin uzayzamanı katlamasıyla gerçekleşecek büyük bir dönüşüm anlatılır.
Bedîüzzaman, Mektubat'ta "Kâinat daima teceddüd içindedir; hatta bir gün gelecek, bütün eşya bir tek hakikate inkılab edecektir" der. Bu ne salt bir mecazdır, ne de bir mecaz değildir. Kâinatın her an yenilendiğini ve sonunda bir tekilliğe döneceğini bildiren bu ifade, modern kozmolojinin Big Crunch / Big Bounce teorileriyle paralel akar.
2024 DESİ verileri (w0waCDM modeli) karanlık enerjinin zamanla zayıfladığına işaret eder. Eğer doğrulanırsa, Big Rip veya Big Crunch ihtimali artar. Big Crunch senaryosu tamamen teoriktir, deneysel olarak doğrulanmamıştır.
