Uzay-Zaman Eğriliği

Uzay-Zaman Eğriliği

Rahmân 6. âyet yıldızların ve ağaçların secde ettiğini söyler, Wheeler'in "madde uzayzamana nasıl eğileceğini söyler" formülünün bir görünümü.

Âyet55:6

والنجم والشجر يسجدان

"Yıldız da ağaç da secde eder."

Âyet22:18

ألم تر أن الله يسجد له من في السماوات ومن في الأرض والشمس والقمر والنجوم والجبال والشجر والدواب وكثير من الناس ۖ وكثير حق عليه العذاب ۗ ومن يهن الله فما له من مكرم ۚ إن الله يفعل ما يشاء ۩

"Görmedin mi ki Allah'a, göklerde olan kimseler ve yerde olan kimseler, güneş, ay, yıldızlar, dağlar, ağaçlar, canlılar ve insanlardan çoğu secde eder. Çoğunun üzerine de azap hak olmuştur. Allah kimi aşağılarsa ona ikram eden olmaz. Doğrusu Allah dilediği şeyi yapar."

"Yildizlar ve agaclar (O'na) secde ederler." (Rahman 6)

"Gormedin mi ki, goklerde ve yerde olanlar, gunes, ay, yildizlar, daglar, agaclar, hayvanlar ve insanlardan bircogu Allah'a secde ediyor..." (Hac 18)

Bir mumin secdeye vardiginda alnini yere koyar; alni ile yer paralel hale gelir. Modern fizikte yildizlar etraflarindaki uzayzamani kutleleriyle eger; kutleli cisim ne kadar buyukse, uzayzaman o kadar bukulur ve "yildizin yuzune" o kadar paralel hale gelir. John Archibald Wheeler bunu meshur cumlesiyle ozetler: "Madde uzayzamana nasil egilecegini soyler; uzayzaman maddeye nasil hareket edecegini soyler" (Geons, Black Holes, and Quantum Foam, 2000).

Yani yildizlar fiziki anlamda da cevrelerindeki uzayzamani kendilerine dogru "secde ettirirler." Eger Kur'an-i Kerim sadece sembolik bir ifade kullanmis olsaydi, "secde" yerine baska bir kelime, mesela "sukur" ya da "sebbeh", yeterli olurdu. Ama "secde" kelimesinin ozelligi, geometrik bir hareketi (egilmek, paralel hale gelmek) ifade etmesidir.

Einstein'in Genel Gorelilik Teorisi (1915) bu egriligi Einstein alan denklemleri ile matematiksel olarak ifade eder: Gμν + Λgμν = 8πTμν. Sol taraf uzayzaman geometrisi, sag taraf madde-enerjidir; ikisi birbirine baglidir. Gunes'in cevresinde Merkur'un yorungesindeki perihelyon kaymasi (43"/yuzyil) bu teoriyi 1916'da dogruladi.

Bediuzzaman, "Her bir mahluk, kendi mertebesinde bir lisan-i hal ile Sani'ini takdis eder ve secde-i mahsusa ile O'na arz-i ubudiyet eyler" der. Yildizlar bizim bilmedigimiz, ancak fizigin bugun matematiksel olarak ifade edebildigi bir mertebede secde ederler: etraflarindaki uzayzamani egip Sani-i Hakim'in dergahina dogru bukerek.

Bilimsel arka plan

Genel Görelilik (1915) kütleçekimini kuvvet değil, uzayzaman eğriliği olarak tarif eder. Eddington'un 1919 güneş tutulması gözlemleri (yıldız ışığının güneş yanında bükülmesi) teoriyi doğruladı. Modern testler: Gravity Probe B (frame dragging), GPS uydularındaki zaman düzeltmesi, M87 ve Sgr A* kara delik görüntüleri.

Kaynaklar
  • Wheeler, J. A. & Ford, K. (2000), Geons, Black Holes, and Quantum Foam
  • Einstein, A. (1915), Die Feldgleichungen der Gravitation

İlgili burhânlar