Genişleyen Evren

"Semâyı kuvvetimizle Biz binâ ettik ve şüphesiz Biz onu genişletmekteyiz." (Zâriyât 47)

Arapçadaki "lemûsiûn" (لَمُوسِعُونَ) kelimesi, "vüs'at vermek, genişletmek" mânâsındaki "vesia" kökündendir ve bugünkü zaman ifâdesiyle gelir, yâni hâlâ genişletmekteyiz. Bu ifâde, modern kozmolojinin yirminci asrın en büyük keşiflerinden biri sayılan kâinatın genişlemesini, çağlar öncesinden işâretler.

1922'de Alexander Friedmann ve 1927'de Georges Lemaître, Einstein'ın umumi izâfiyet denklemlerinden kâinatın ya genişlemesi ya da büzülmesi gerektiğini matematiksel olarak gösterdiler. Einstein bizzat bu sonuçtan rahatsız olmuş, denklemine "kozmolojik sâbit" ilâve ederek statik bir kâinat istemişti. Lâkin 1929'da Edwin Hubble, uzak galaksilerin spektrumlarındaki kırmızıya kaymaları ölçerek galaksilerin bizden uzaklaştığını ve uzaklaştıkça hızlarının arttığını ortaya koydu. Einstein, sonradan bu hatâsını "hayatımın en büyük gafleti" diye adlandırdı.

1998'de iki bağımsız ekip (Perlmutter; Schmidt-Riess) Tip Ia süpernovâlarını ölçerek genişlemenin yavaşlamadığını, aksine ivmelendiğini keşfettiler. Bu ivmelenmenin müsebbibi olarak "karanlık enerji" tanımlandı, kâinatın enerjisinin yaklaşık %68'ini teşkil eden, bilinmez tabiatlı bir itici kuvvet. Bu keşif 2011 Nobel Fizik Ödülü'ne lâyık görüldü.

Kur'ân'ın "lemûsiûn" tâbiri, sâdece "yarattı" değil, "yaratmaya devâm ediyoruz, genişletmeye devâm ediyoruz" mânâsını taşır. Yâni evrenin yaratılışı bir "fiil-i sâbit" değil, bir "fiil-i mütekellim"dir, şu an bile devâm eder. Bediüzzaman'ın "Kâinat dâimâ taze bir kitâb-ı Sübhânî gibi yazılır, silinir, tâzelenir" tâbiri, modern kozmolojinin gözlemlediği bu sürekli genişlemeye tam mutâbıktır.