۞ الله نور السماوات والأرض ۚ مثل نوره كمشكاة فيها مصباح ۖ المصباح في زجاجة ۖ الزجاجة كأنها كوكب دري يوقد من شجرة مباركة زيتونة لا شرقية ولا غربية يكاد زيتها يضيء ولو لم تمسسه نار ۚ نور على نور ۗ يهدي الله لنوره من يشاء ۚ ويضرب الله الأمثال للناس ۗ والله بكل شيء عليم
"Allah, göklerin ve yerin nurudur (aydınlatıcısıdır). O'nun nurunun temsili, içinde lamba bulunan bir kandil gibidir. O lamba bir billur içindedir; o billur da sanki inciye benzer bir yıldız gibidir ki, doğuya da batıya da nisbet edilemeyen mübarek bir ağaçtan çıkan yağdan tutuşturulur. (Bu öyle bir ağaç ki) yağı, nerdeyse, kendisine ateş değmese bile ışık verir. (Bu ışık) nur üstüne nurdur. Allah dilediği kimseyi nuruyla hidayete iletir. Allah insanlara (işte böyle) misal verir; Allah her şeyi bilir."
"Allah göklerin ve yerin nûrudur. O'nun nûrunun misâli, içinde lamba bulunan bir kandillik gibidir... Onun yağı bir mübârek zeytin ağacındandır; ne doğulu ne batılı." (Nûr 35)
Buradaki "lâ şarkıyye velâ ğarbiyye" (لَا شَرْقِيَّةٍ وَلَا غَرْبِيَّةٍ) tâbiri, mübârek zeytin ağacının "ne doğuya ne batıya ait olmaması", yâni mutlak bir yön ile sınırlandırılmamasıdır.
Modern kozmolojinin temel prensiplerinden biri olan "kozmolojik prensip" şudur: Kâinat, yeterince büyük ölçeklerde, her noktadan ve her yönden aynı görünür. Yâni hiçbir yön imtiyazlı değildir; bu özelliğe "izotropluk" denir. Bir başka deyişle, bir tarafa "doğu", öbür tarafa "batı" demek, kozmolojik ölçekte mânâsızdır.
Bu prensip, COBE (1989), WMAP (2001) ve Planck (2009) uydularıyla ölçülen kozmik mikrodalga arka plan ışımasının (CMB) izotropluğunda harfiyen görünür: Tüm gök kubbede CMB sıcaklığı 2.725 K civarındadır ve dalgalanmalar yalnızca 1/100.000 mertebesindedir. Hiçbir yön diğerinden temelden farklı değildir.
Nûr 35 bu mübârek ağacın "ne doğulu ne batılı" oluşunu, ilâhî nûrun mekân-yön bağımsızlığı ile birleştirir. Tıpkı kâinatta hiçbir yön imtiyazlı olmadığı gibi, ilâhî nûr da hiçbir mekâna bağlı değildir.
Bediüzzaman, "Kâinatın her noktası, Cenâb-ı Hakk'ın esmâsına bir aynadır; hiçbir nokta diğerinden noksan veya fazla değildir" der. Bu söz, modern kozmolojinin izotropluk ve homojenlik prensiplerinin metafiziksel bir tasviridir.
Kozmik mikrodalga arka planı (CMB) 2.725 K'da neredeyse mükemmel izotropiktir; ΔT/T ≈ 10⁻⁵. CMB dipol anizotropisi (~3.4 mK) Dünya'nın kâinata göre hareketinden (~370 km/s) kaynaklanır.
