۞ الله نور السماوات والأرض ۚ مثل نوره كمشكاة فيها مصباح ۖ المصباح في زجاجة ۖ الزجاجة كأنها كوكب دري يوقد من شجرة مباركة زيتونة لا شرقية ولا غربية يكاد زيتها يضيء ولو لم تمسسه نار ۚ نور على نور ۗ يهدي الله لنوره من يشاء ۚ ويضرب الله الأمثال للناس ۗ والله بكل شيء عليم
"Allah, göklerin ve yerin Nûr'udur. O'nun nûrunun meseli, içinde kandil bulunan bir kandil yuvası gibidir. Kandil bir cam fanus içindedir; cam fanus sanki inci gibi parlayan bir yıldızdır. Ne doğuya ne de batıya ait olan mübarek bir zeytin ağacından tutuşturulur. Onun yağı, ateş dokunmasa bile neredeyse ışık saçacaktır. Nûr üzerine nûrdur. Allah dilediğini Nûr'una iletir. Allah insanlara meseller verir. Allah her şeyi Alîm'dir."
"Allah goklerin ve yerin nurudur. O'nun nurunun misali, icinde lamba bulunan bir kandillik gibidir... Onun yagi bir mubarek zeytin agacindandir; ne dogulu ne batili." (Nur 35)
Buradaki "la sarkiyye vela garbiyye" (لَا شَرْقِيَّةٍ وَلَا غَرْبِيَّةٍ) ifadesi, mubarek zeytin agacinin "ne doguya ne batiya ait olmamasi", yani mutlak bir yon ile sinirlandirilmamasidir.
Modern kozmolojinin temel prensiplerinden biri olan "kozmolojik prensip" sudur: Kainat, yeterince buyuk olceklerde, her noktadan ve her yonden ayni gorunur. Yani hicbir yon imtiyazli degildir; bu ozellige "izotropluk" denir. Bir baska deyisle, bir tarafa "dogu", obur tarafa "bati" demek, kozmolojik olcekte anlamsizdir.
Bu prensip, COBE (1989), WMAP (2001) ve Planck (2009) uydulariyla olculen kozmik mikrodalga arka plan isimasinin (CMB) izotroplugunda harfiyen gorunur: Tum gok kubbede CMB sicakligi 2.725 K civarindadir ve dalgalanmalar yalnizca 1/100.000 mertebesindedir. Hicbir yon digerinden temelden farkli degildir.
Nur 35 bu mubarek agacin "ne dogulu ne batili" olusunu, ilahi nurun mekan-yon bagimsizligi ile birlestirir. Tipki kainatta hicbir yon imtiyazli olmadigi gibi, ilahi nur da hicbir mekana bagli degildir.
Bediuzzaman, "Kainatin her noktasi, Cenab-i Hakk'in esmasina bir aynadir; hicbir nokta digerinden noksan veya fazla degildir" der. Bu soz, modern kozmolojinin izotropluk ve homojenlik prensiplerinin metafiziksel bir tasviridir.
Kozmik mikrodalga arka planı (CMB) 2.725 K'da neredeyse mükemmel izotropiktir; ΔT/T = 10^-5. CMB dipol anizotropisi (~3.4 mK) Dünya'nın kâinata göre hareketinden (~370 km/s) kaynaklanır.
