İlksel Ses Dalgaları

"Sonra duman hâlinde olan göğe yöneldi; ona ve yere: 'İsteyerek veya istemeyerek gelin' dedi. İkisi de 'İsteyerek geldik' (ataynâ tâ'iîn)' dedi." (Fussilet 11)

Dikkat çekici olan, bu âyette semâ ve yer arasında bir "konuşma" mecâzının kullanılmasıdır, "kâle" (söyledi) ve "kâletâ" (ikisi söyledi). Bu sırf antropomorfik bir dîl olamaz; çünkü ilk evrende gerçek bir akustik olay vardı.

Big Bang'in ilk 380.000 yılında evren, yoğun ve sıcak iyonlaşmış bir plazma idi. Bu plazma içinde, karanlık maddenin kütleçekimsel kuyularına baryonların akışıyla, fotonların radyasyon basıncının ittiriş arasındaki dans, gerçek akustik dalgalar üretti. Bunlara "baryonik akustik salınımlar" (BAO, Baryon Acoustic Oscillations) denir.

NASA'nın Goddard Space Flight Center'ından Mark Whittle, bu dalgaları işitilebilir frekansa çevirip "kâinatın ilk şarkısı"nı yayınladı (2004). Cornell'den araştırmacılar şöyle yazar: "Aslî ses dalgaları sıcaklık dalgalanmaları değildi; bunlar evrende dolaşan gerçek ses dalgalarıydı." (Whittle, M., Big Bang Acoustics).

Bu akustik salınımların izi bugün hâlâ görülür: Galaksilerin uzaysal dağılımında, yaklaşık 150 megaparsek mesafede karakteristik bir korelasyon vardır, bu, ilksel ses dalgalarının "donmuş" ölçeğidir. SDSS ve eBOSS projeleri bu BAO sinyalini yüksek hassâsiyetle ölçmüş, evrenin geometrisini ve genişleme tarihini bağımsız olarak doğrulamıştır.

Fussilet 11'in "konuşma" mecâzı, modern kozmolojinin literal olarak doğruladığı bir şeydir: İlk evrende semâ ile yer (yâni baryonik madde ile karanlık madde) gerçekten birbirleriyle akustik olarak "konuşuyordu". Bediüzzaman'ın "Her zerre, lisân-ı hâl ile Sâni'ini takdîs eder" sözü, bu kozmik akustiğe yeni bir derinlik kazandırır.