وقال فرعون يا أيها الملأ ما علمت لكم من إله غيري فأوقد لي يا هامان على الطين فاجعل لي صرحا لعلي أطلع إلى إله موسى وإني لأظنه من الكاذبين
"Fir'avn dedi ki: "Ey ileri gelenler! Ben sizin için benden başka bir ilâh bilmiyorum. Ey Hâmân, benim için çamurun üzerine ateş tutuştur da bana bir köşk yap; umulur ki Mûsâ'nın ilâhına muttali olurum. Ben onu yalancılardan zannediyorum.""
قال عفريت من الجن أنا آتيك به قبل أن تقوم من مقامك ۖ وإني عليه لقوي أمين
"Cinlerden bir ifrit: "Sen makamından kalkmadan önce onu sana getiririm. Ben ona karşı Kaviyy'im, güvenilirim." dedi."
Kasas suresinin otuz sekizinci ayetinde Firavun, Haman'a şu emri verir: "Ey Haman, benim için çamur (tîn) üzerine ateş yak (fevkid), yani tuğla pişir, ve bana bir kule (sarh) inşa et." Burada Mısır mimarisinin iki temel keyfiyeti tasvir edilir: birincisi pişirilmiş tuğla teknolojisi, ikincisi monumental dikey yapı (sarh / kule) inşaası.
Mısır anıtları yalnızca taş yığını değil, baştan başa yazıyla kaplı monolitik kayıtlardır. Karnak'tan Luksor'a, Abu Simbel'den Edfu'ya kadar Yeni Krallık'tan kalan her stel, sütun ve duvar yüzeyi hiyeroglif metinlerle örtülüdür. Firavunlar emirlerini, fütuhatını ve teolojik beyanatını taş üzerine kazıtırlardı.
Neml suresinin otuz dokuzuncu ayetinde, Belkıs'ın tahtının çok hızlı taşınması bağlamında "İfrit cinden biri" devreye girer; bu da Kadim yakın-doğu sarayları için "yazılı kayıtlı emir" kültürünün varlığını perdeler arasında zikreder. Ancak Kasas 38'in net ifadesi, Firavun'un sözlü emrinden ziyade somut bir mimari proje emri olduğunu gösterir.
Hiyeroglif yazısı M.Ö. 3200 dolaylarında Naqada III döneminde başlamış ve Roma çağına dek yaklaşık 3500 yıl kullanılmıştır. M.S. 391'de Theodosius'un putperest tapınakları kapatma emriyle hiyeroglifleri okuyabilen rahip sınıfı yok oldu; bilgi 1822'ye, Champollion'a kadar uyudu.
Cenab-ı Peygamber aleyhissalatu vesselam Mısır'a hiç gitmemiş, hiyeroglifi görmemiş ve okumamıştı. Hicaz'da, hiyeroglif değil pratikte hiçbir yazılı kültür anıtı yoktu. Kur'ân'ın bu detayı tam yerine oturtması, Mısır'ı ziyaret etmiş bir gözlemcinin değil, Mısır'ı yaratmış olanın haberidir.
Hiyeroglif cozumu 1799 Rosetta Tasi (British Museum) ve 1822 Champollion'un "Lettre a M. Dacier" mektubu ile basladi. Tugla pisirme teknigi Misir'da Yeni Krallik doneminden itibaren yaygindi; oncesinde guneste kurutulmus tugla hakimdi (Britannica, Brick).
- Britannica, Hieroglyphic Writing
- Champollion, Lettre a M. Dacier (1822)
- British Museum, Rosetta Stone
