وقال الملك إني أرى سبع بقرات سمان يأكلهن سبع عجاف وسبع سنبلات خضر وأخر يابسات ۖ يا أيها الملأ أفتوني في رؤياي إن كنتم للرؤيا تعبرون
"Bir gün melik (hükümdar) dedi ki: "Ben rüyamda yedi cılız ineğin yedi semiz ineği yediğini ve yedi yeşil başakla yedi kuru başak görüyorum. Ey ileri gelenler! Siz rüya tabir edebiliyorsanız benim bu rüyamın tabirini bana bildirin.""
وقال الملك ائتوني به ۖ فلما جاءه الرسول قال ارجع إلى ربك فاسأله ما بال النسوة اللاتي قطعن أيديهن ۚ إن ربي بكيدهن عليم
"O hükümdar "Onu bana getirin" dedi. Emir üzerine Yusuf'a gönderilen adam yanına gelince, Yusuf ona dedi ki: "Haydi efendine geri dön de, ona sor bakalım, o ellerini kesen kadınların maksatları ne imiş? Hiç şüphe yok ki, Rabbim, onların oyunlarını çokiyi bilir.""
وقال الملك ائتوني به أستخلصه لنفسي ۖ فلما كلمه قال إنك اليوم لدينا مكين أمين
"Hükümdar dedi ki: "Onu bana getirin, kendime tahsis edeyim." Sonra onunla konuşunca da: "Sen bugün yanımızda gerçekten büyük bir mevki sahibisin, güvenilir birisin" dedi."
ثم بعثنا من بعدهم موسى بآياتنا إلى فرعون وملئه فظلموا بها ۖ فانظر كيف كان عاقبة المفسدين
"Sonra onların arkasından Musa'yı mucizelerimizle Firavun'a ve topluluğuna gönderdik. Tuttular o mucizeleri inkâr ettiler. Ettiler de bak, o bozguncuların âkıbetleri nasıl oldu!"
نتلو عليك من نبإ موسى وفرعون بالحق لقوم يؤمنون
"İman edecek bir kavim için Musa ile Firavun'un haberlerinden bir kısmını sana dosdoğru okuyacağız."
Yûsuf sûresinde Mısır hükümdarı tam yedi yerde "el-melik" (kral) olarak zikredilir: "Kral dedi ki: bana onu getirin" (Yûsuf 50, 54). Buna karşılık Mûsâ aleyhisselâm hikâyesinin geçtiği Â'râf, Tâhâ, Şuârâ, Kasas, Mü'min sûrelerinin tamamında hükümdar "Firavun" unvanıyla anılır.
Tevrat'ta ise her iki devrin hükümdarı da "Pharaoh" (Firavun) olarak yazılır; Yûsuf devrinde de, Mûsâ devrinde de aynı kelime kullanılır (Genesis 12:15, 39:1; Exodus 1:11). Bu tarihî olarak bir hatâdır.
Mısırbiliminin bulguları şudur:
- "Per-aâ" (büyük ev) tâbiri Eski ve Orta Krallık dönemlerinde sadece kraliyet sarayını ifâde ederdi, hükümdarın kendisini değil.
- M.Ö. yaklaşık 1539'dan itibâren, Yeni Krallık'la birlikte (Tutmosis III, II. Amenhotep zamanında) bu tâbir bizzat hükümdarın unvanı hâline geldi.
- Yûsuf aleyhisselâmın yaşadığı dönem (Hyksos öncesi Orta Krallık veya Hyksos dönemi, M.Ö. 1700-1600 dolayları) henüz "per-aâ" hükümdar unvanı olarak kullanılmıyordu; o dönemin hükümdarları "nesu" yâhut "ity" (kral) gibi unvanlar taşırdı.
- Mûsâ aleyhisselâmın yaşadığı On Dokuzuncu hânedan döneminde (II. Ramses, Merneptah, M.Ö. 1279-1203) "per-aâ / Firavun" tâbiri tam anlamıyla hükümdar unvanıdır.
Kur'ân, Yûsuf'a "kral" diyerek anachronizmden kaçınır; Tevrat'ın yaptığı tarihî hatâyı tashîh eder. Bu inceliği, Mısır hânedan kronolojisini bilmeyen yedinci yüzyıl Hicaz'ında bir beşerin ayırt etmesi mümkün değildir.
Bediüzzaman, Mektûbât'ında Kur'ân'ın "tabakat-ı muhtelife"ye hitâbındaki incelikleri zikrederken, böyle târîhî detayların "Tek bir kelimenin yerini bilmek, yer ile gök arası fark eder" sözüyle açıklar.
Sir Alan Gardiner, Egyptian Grammar (1957) §53; A.H. Gardiner, "The Egyptian Origin of Some English Personal Names" (JEA). Per-aâ tâbirinin hükümdar unvanı oluşu, M.Ö. 1539-1077 Yeni Krallık dönemiyle başlar; bu kronoloji Britannica ve The Cambridge Ancient History'de teyîd edilir.
- Sir Alan Gardiner, Egyptian Grammar (1957)
- Britannica, Pharaoh (title)
- Maurice Bucaille, Bible, Quran and Science
- Cambridge Ancient History, Vol II
