Cinsiyetin Erkek Spermi ile Tâyini

Cinsiyetin Erkek Spermi ile Tâyini

Necm sûresi 45-46. âyetler erkek ve dişiyi yaratan ile "akıtılan bir nutfe" arasında doğrudan bağ kurar, bebeğin cinsiyetini babanın sperminin (X veya Y kromozomu) tayin ettiği on dokuzuncu asrın sonuna kadar bilinmiyordu.

Âyet53:45

وأنه خلق الزوجين الذكر والأنثى

"Erkek ve dişi olarak iki eşi yaratan da O'dur."

Âyet53:46

من نطفة إذا تمنى

"Akıtıldığı zaman bir nutfeden."

Âyet75:39

فجعل منه الزوجين الذكر والأنثى

"Derken ondan erkek ve dişi iki eşi kıldı."

Necm sûresi 45-46. âyetler şöyle der: "Hiç şüphesiz iki çifti, erkeği ve dişiyi, O yarattı; bir nutfeden, atıldığı zaman." Âyet, cinsiyetin yaratılma sebebini doğrudan akıtılan nutfeye, yani erkek spermine, bağlamaktadır.

Bu mesele, ilim tarihinde son derece geç çözülmüştür. Aristoteles bebeğin cinsiyetini menideki "ısı"nın belirlediğini iddia ederdi. Orta çağlarda Galenos, anne karnındaki konumun (sağ karın → erkek, sol → kız) tayin ettiğini öğretirdi. Talmud da cinsiyeti annenin tohumuna bağlardı. Modern bilimde gerçek, ancak 1905'te Edmund Beecher Wilson ve Nettie Stevens'in sinek ve böcekler üzerinde X-Y kromozomlarını keşfetmesiyle anlaşıldı.

Bugün ders kitaplarında şu temel bilinir: dişi yumurta her zaman bir X kromozomu taşır; erkek spermi ise ya X (kız bebek) ya da Y (erkek bebek) taşıyabilir. Yani cinsiyeti belirleyen taraf yalnızca babadır. Kur'ân'ın "bir nutfeden, atıldığı zaman" ifadesi, on dört asır önce bu hakikati, erkek nutfesinin cinsiyet seçimini elinde tuttuğunu, açık bir şekilde dile getirmiştir.

Bir başka ince işaret şudur: âyetin numarası 45 ve 46'dır. İnsanın hücrelerinde toplam 46 kromozom bulunur; bunun 23'ü babadan, 23'ü anneden gelir. 45 sayısı eşey kromozomları ile otozomların ayrımına; 46 sayısı tam diploid sayıya işaret eder gibidir. Bu sayısal tevafuk yalnızca tefekkür ehli için bir nükte mertebesindedir; Kur'ân'ın asıl burhanı âyet metninin kendisidir.

Kıyâme sûresi 39 da aynı anlamı tasdik eder: "Sonra ondan iki çifti, erkeği ve dişiyi, kıldı." Buradaki "ondan" zamiri yine âyet 37'deki nutfeye gider. Yani Kur'ân, dört farklı sûrede aynı temel ilmi ortaya koyar: bebeğin erkek mi dişi mi olacağı, fışkıran nutfedeki bir özellikle kararlaşır.

İlim tarihçisi Howard Markel'in işaret ettiği gibi, on dokuzuncu asrın sonuna kadar Avrupa tıbbında bile cinsiyet tayini hâlâ "rahmin sıcaklığı", "ay safhası", "yatağın yönü" gibi hurafelerle açıklanırdı. Halbuki bedevi bir ümmî peygamberin ağzından on dört asır önce dökülen âyetler, bu meseleyi tek bir cümleyle halletmiştir.

Bilimsel arka plan

İnsan karyotipi 46,XX (dişi) veya 46,XY (erkektir). SRY geni Y kromozomunda bulunur ve 6-7. haftada testis belirleyici faktörü (TDF) eksprese eder. X taşıyan spermler hafifçe daha ağır ve daha uzun ömürlüdür; Y taşıyan spermler daha hızlı yüzer. Karyotip belirlenmesi 1956'da Tijo & Levan tarafından yapıldı.

Kaynaklar
  • Edmund B. Wilson, The Sex Chromosomes (1909)
  • Nettie Stevens, Studies in Spermatogenesis (1905)
  • Sadler, Langman's Medical Embryology, Ch. 16 (Genitourinary System)

İlgili burhânlar