Nutfe, Karışık ve Süzülmüş Damla

Kur'ân, insanın yaratılışını anlatırken sıradan bir "su" demez; ekseri yerde "nutfe" der ve bu nutfeye üç farklı sıfat ekler: bir yerde "emşâc" (karışık), bir yerde "sülâle" (süzülmüş öz), bir yerde "dâfik" (atılarak fışkıran).

İnsan sûresi 2. âyet: "Şüphesiz biz insanı, imtihan edelim diye karışık bir nutfeden yarattık; onu işiten ve gören kıldık." Buradaki emşâc kelimesi tek başına bir mucizedir. Çünkü modern genetik, döllenmenin hiç de tek bir homojen sıvının birikimi olmadığını, bilakis erkekten gelen yüz milyonlarca spermin her birinin farklı bir kromozom kombinasyonu taşıdığını ve dişiden gelen yumurtanın da kendi mayoz neticesinde benzersiz bir genetik dizi taşıdığını ispatlamıştır. Bir baba, teorik olarak 2²³ ihtimalde farklı sperm üretebilir; bu da on dört asır önceki tek bir kelimenin altına gizlenmiş genom matematiğidir.

Secde sûresi 8: "Sonra onun zürriyetini bir özden, hor görülen bir suyun özünden yaptı." Sülâle kelimesi "süzme, ekstrakt" demektir. Erkek üreme sıvısı tek bir bezin değil, beş ayrı bezin (testisler, epididim, seminal vesikül, prostat, Cowper bezleri) salgılarının birleşiminden meydana gelir. Spermatozoa ise bütün ejakülat hacminin yalnızca yüzde birkaçını oluşturur, yani bütün hacimden "süzülen" küçücük bir özdür. Onsekizinci asra kadar Avrupalı tabipler bile menide spermatozoa tek başına bir "tam insan" (homunculus) bulunduğunu sanırken, Kur'ân onu "bütün bir suyun süzme özünden" diye anlatmıştır.

Târık sûresi 6-7: "Atılarak fışkıran bir sudan yaratıldı; o, sulb (omurga) ile terâib (göğüs kemikleri) arasından çıkar." Burada iki ayrı incelik vardır:

1. Dâfik, atılarak çıkan: spermatozoa pasif değildir; ejakülasyon kasların ardışık kontraksiyonu ile gerçekleşen aktif bir fışkırmadır.
2. Sulb ile terâib arası, embriyolojik açıdan testisler ana karnında böbrek hizasında, yani omurga ile göğüs kafesinin arkası arasında oluşur; ancak doğumdan önceki son dönemde skrotuma iner. Genital sistemi besleyen damar ve sinirler de hâlâ bu yüksek kökenden uzanır. Bedenin yetişkin görünümüne bakıp meninin "sulb-terâib arasından" geldiğini söylemek zâhiren imkânsızdır; ancak embriyolojik gerçekle bire bir uyumludur.

Bediüzzaman, Sözler'de bu mevzuyu işlerken şöyle der: "Bir damla mâ-i mehînden bir bedî' insanı tasvir eden Kâdir-i Mutlak, hangi şeyden âciz kalır?" Nutfedeki bu üç sıfat, karışıklık, süzme oluş ve aktif fışkırma, döllenmenin üç ayrı bilimsel veçhesini tek bir kelime ekonomisiyle ifâde eder.