Nütfe, Karışık ve Süzülmüş Damla

Kur'ân, insanın yaratılışını anlatırken sıradan bir "su" demez; ekseri yerde "nutfe" der ve bu nutfeye üç farklı sıfat ekler: bir yerde "emşâc" (karışık), bir yerde "sülâle" (süzülmüş öz), bir yerde "dâfik" (atılarak fışkıran).

İnsan suresi 2. âyet: "Şüphesiz biz insanı, imtihan edelim diye karışık bir nutfeden yarattık; onu işiten ve gören kıldık." Buradaki emşâc kelimesi tek başına bir mucizedir. Modern genetik, döllenmenin tek bir homojen sıvının birikimi olmadığını göstermiştir. Erkekten gelen yüz milyonlarca spermin her biri farklı bir kromozom kombinasyonu taşır. Dişiden gelen yumurta da kendi mayoz sonucu benzersiz bir genetik dizi taşır. Bir baba, teorik olarak 2²³ ihtimalde farklı sperm üretebilir.

Secde suresi 8: "Sonra onun zürriyetini bir özden, hor görülen bir suyun özünden yaptı." Sülâle kelimesi "süzme, ekstrakt" demektir. Erkek üreme sıvısı tek bir bezin değil, beş ayrı bezin (testisler, epididim, seminal vesikül, prostat, Cowper bezleri) salgılarının birleşiminden meydana gelir. Spermatozoa ise bütün ejakülat hacminin yalnızca yüzde birkaçını oluşturur. On sekizinci asra kadar Avrupalı tabipler menide spermatozoa tek başına bir "tam insan" (homunculus) bulunduğunu sanırken, Kur'ân onu "bütün bir suyun süzme özünden" diye anlatmıştır.

Târık suresi 6-7: "Atılarak fışkıran bir sudan yaratıldı; o, sulb (omurga) ile terâib (göğüs kemikleri) arasından çıkar." Burada iki ayrı incelik vardır:

1. Dâfik, atılarak çıkan: spermatozoa pasif değildir; ejakülasyon kasların ardışık kasılması ile gerçekleşen aktif bir fışkırmadır.
2. Sulb ile terâib arası, embriyolojik açıdan testisler ana karnında böbrek hizasında, yani omurga ile göğüs kafesinin arkasında oluşur. Ancak doğumdan önceki son dönemde skrotuma iner. Genital sistemi besleyen damar ve sinirler de hâlâ bu yüksek kökenden uzanır. Bedenin yetişkin görünümüne bakıp meninin "sulb-terâib arasından" geldiğini söylemek zâhiren imkânsızdır; ancak embriyolojik gerçekle bire bir uyumludur.

Bedîüzzaman, Sözler'de bu mevzuyu işlerken: "Bir damla mâ-i mehînden bir bedî' insanı tasvir eden Kadîr-i Mutlak, hangi şeyden âciz kalır?" der. Nutfedeki bu üç sıfat (karışıklık, süzme oluş ve aktif fışkırma) döllenmenin üç ayrı bilimsel yönünü tek bir kelime ekonomisiyle ifade eder.