Rahmin Eksilmesi ve Çoğalması

Ra'd sûresi 8. âyet: "Allah, her dişinin neyle yüklü olduğunu, rahimlerin neyi eksilttiğini ve neyi arttırdığını bilir. O'nun katında her şey bir ölçü iledir."

Bu âyetteki "eksiltme" ve "arttırma" tabirleri, müfessirleri asırlarca düşündürmüştür. İbn Abbâs (r.a.), Mücâhid ve Katâde gibi ilk dönem müfessirleri "eksiltme"yi düşük yapmaya, "arttırma"yı gebelik süresinin uzamasına yorarken, modern embriyolojinin keşfettikleri âyetin daha geniş ve hassas bir bilimsel mânâ taşıdığını gösterir:

1. Endometriyumun siklik değişimi: Adet döngüsünün başında rahim iç tabakası (endometrium) yaklaşık 2 mm kadar incedir. Östrojen etkisiyle proliferatif faza girer ve 8-10 mm'ye yükselir. Lüteal fazda progesteron etkisiyle 12-16 mm'ye kadar kalınlaşır. Hamilelik gerçekleşmezse menstruasyon ile yeniden 2 mm'ye iner. Bu sekiz katlık döngüsel "eksiltme ve arttırma" her ay her dişide tekrarlanır.

2. Gebelikte myometrium büyümesi: Hamile olmayan rahim ortalama 70-100 gram, gebeliğin sonunda yaklaşık 1100-1200 grama ulaşır. Yani rahim hacim olarak yaklaşık 500 kat genişler. Doğumdan sonra ise involusyon ile yeniden eski boyutuna döner. Bu da tam mânâsıyla bir "arttırma ve eksiltme"dir.

3. Düşük ve gebelik süresinin uzaması: Bazı gebelikler erken sonlanır (eksilme); bazıları normal süresinden geç doğum yapar (arttırma). Modern obstetri, bu varyasyonların hepsini hormonel ve mekanik etkenlere bağlar; ancak hangi gebenin hangi süreyle hangi sayıda bebek taşıdığını kesin olarak ancak Yaratıcı bilir. Ultrasonografi bile yalnızca tahmin verir.

4. Plasenta gelişimi ve atılması: Plasenta gebelikte kademeli büyür (~500 gr) ve doğumdan sonra "son" olarak atılır. Bu da bir tür "arttırma sonrası eksiltme"dir.

Üstad Bediüzzaman, Mektubât'ta bu âyeti zikrederek der: "Cüz'iyât-ı umûru bilen ve rahimlerdeki tahavvülâtı tedbir eden Zât, her şeyi nazarına almıştır. Bir hücreyi, bir damarı, bir gen'i bilmek, bütün âlemi bilmekle aynı kudretin lâzımıdır."

Modern jinekoloji ders kitaplarında, gebelik takibinde dahi rahim ölçümü ("fundal height", "endometrial thickness") eksilme-arttırma terminolojisiyle rapor edilir. Yani bilim, on dört asır sonra Kur'ân'ın seçtiği iki kelimeyi kendi diline çevirmek zorunda kalmıştır.