Sütün Yaratılışı, Kan ile Dışkı Arasından Saf İçecek

Nahl sûresi 66. âyet, sütün yaratılışını şöyle anlatır: "Şüphesiz sizin için hayvanlarda da bir ibret vardır. Onların karınlarındaki, sindirim artığı ile kan arasından (size) saf süt içiririz; içenlere kolayca akan bir içecek."

Bu âyet, on dört asır önceki yaratılış mucizelerinin en hassas bilimsel tasvirlerinden biridir. Süt gerçekten, modern fizyolojinin tabiriyle, şu süreçten geçerek meydana gelir:

1. Sindirim: Süt veren hayvan (inek, koyun, deve) yediklerini rumen ve diğer mide bölmelerinde sindirir. Sindirim artığı (ferth) bağırsakta atılmaya hazır halde bulunur.

2. Emilim: Sindirilmiş besinler, şekerler, aminoasitler, yağ asitleri, bağırsak villileri aracılığıyla emilir ve kan dolaşımına karışır. Yani emilen besinler kan içinde taşınır.

3. Meme bezlerine taşınma: Kan, meme bezlerinin (mammary gland) kılcal damar ağına ulaşır.

4. Süt sentezi: Meme bezindeki epitel hücreleri (alveoler hücreler) kandaki glikozdan laktoz, aminoasitlerden kazein ve diğer süt proteinlerini, yağ asitlerinden süt yağını sentezler. Bu işlem son derece seçici ve kontrollüdür; kanın hiçbir kırmızı hücresi süte geçmez.

5. Saf bir içecek olarak: Sonuç, kandan ve sindirim artığından tamamen ayrışmış, beyaz, besleyici, kolayca içilen bir içecek.

Yani Kur'ân'ın "ferth ile kan arasından" ifadesi gerçekten emilim → kan dolaşımı → meme bezi sentezi zincirini doğru bir biçimde tarif eder. Sindirim artığı bağırsakta, kan damarlarda; süt bezi ise bu ikisinin mekânsal ortasında yer alır.

Daha çarpıcısı: süt sentezi sırasında epitel hücreler kanı filtreler, işler, ve dönüştürür. Glikoz laktoza, aminoasitler kazeine çevrilir. Bu biyokimyasal saflaştırma, "lebenen hâlisan" (saf süt) ifadesinin bilimsel karşılığıdır.

İmam Râzî Mefâtihu'l-Gayb'da bu âyeti şerh ederken der: "Hayvanın karnında üç ayrı havuz vardır: birinde dışkı, birinde kan, ortasında süt. Bunları birbirinden ayıran ve süte hiçbir bulaşıklık karıştırmayan, ancak Hâlik-ı Hakîm'dir."

Bedîüzzaman Sözler'de der: "Bir damla su-i mekruh olan ifrazattan, en leziz ve en safi bir gıda olan sütü çıkaran kudret, hangi imkânsızı mümkün kılmaktan çekinir?"